مطالعات معماری ایران، جلد ۱، شماره ۱۴، صفحات ۹۷-۱۲۳

عنوان فارسی نقش تدابیر اقلیمی مبتنی بر جابه‌جایی فصلی در طب سنتی بر سلامت انسان و تأثیر آن بر شکل‎گیری سازمان فضایی معماری مسکونی سنتی ایران
چکیده فارسی مقاله هدف از انجام این تحقیق، واکاوی خاستگاه دانش اقلیمی معماران سنتی و یافتن نقش مبانی طبی تدابیر اقلیمی مبتنی بر جابه‌جایی فصلی، به‌مثابۀ رفتار تنظیم‌کنندۀ شرایط محیطی بر سلامت انسان و شکل‎گیری سازمان فضایی معماری مسکونی چهار اقلیم ایران با تکیه بر مبانی طبی است. روش تحقیق در بخش گردآوری اطلاعات، تفسیری‌تاریخی و در حوزۀ شواهد مصداقی، موردپژوهی و تطبیقی‌تحلیلی و در بخش تحلیل اطلاعات، کیفی است. یافته‎های تحقیق نشان می‎دهند مبانی طبی طراحی اقلیمی مبتنی بر جابه‌جایی فصلی، بر ویژگی‎هایی همچون مکان‎یابی، تنظیم زمانی، تنظیم طبقات ارتفاعی و جهت‎گیری فضا اشاره دارد. مجموع تحلیل‎ها حکایت از آن دارد که سازمان فضایی 18 خانۀ بررسی‌شده در چهار اقلیم ایران در سلسله‌مراتبی از طراحی اقلیمی متناسب با مطالعات اقلیمی پزشکان، به‌عنوان بخشی از آگاهی اجتماعی زمانه، که یکی از معیارهای شکل‎دهندۀ سازمان فضایی خانه‎های سنتی در گذشته بوده، شکل گرفته است و با مبانی طبی طراحی اقلیمی مبتنی بر جابه‌جایی فصلی در طب هماهنگی دارد. نحوۀ انجام جابه‌جایی فصلی درون‌خانه‎ای به دو عامل زمان و مکان جابه‌جایی فصلی که در مبانی طبی به آن‌ها اشاره شده وابسته بوده و در سازمان فضایی خانه‎ها اثرگذار بوده است و به‎صورت دووجهی و تک‎وجهی درون‎گرا، تک‎وجهی برون‎گرا، فصلی، روزانه و شبانه، عمودی و افقی در محور آسمان (بام، بالاخانه، پایین خانه، زیرزمین) و محور زمین (جلوسرا، عقب سرا) انجام می‎گرفته است. در این میان، جابه‌جایی فصلی، به‌عنوان شیوۀ زندگی اقلیمی و درمان اقلیمی، و جابه‌جایی فصلی درون‌خانه‎ای، به‌عنوان یک راهکار مناسب اقلیمی، می‎تواند در جهت حفظ سلامت، بهره‎مندی از عناصر اقلیمی پایدار و دستیابی به آسایش حرارتی در خانه‎های معاصر امروزی استفاده شود.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله تدابیر اقلیمی، جابه‌جایی فصلی، طب سنتی، الگوی چهار فصلی، مساکن.

عنوان انگلیسی The Impacts of Climatic (Seasonality) Strategies on Human Health in Traditional Medicine, and on the Spatial Organization of Traditional Residential Architecture
چکیده انگلیسی مقاله The aim of this study is to investigate the climatic knowledge of traditional architects and find the role of medical principles of climate-responsive design based on seasonal displacement (as environmental behavior) on human health and on the spatial organization of residential architecture in the four climate types of Iran. Data was collected using an interpretative-historical method; case studies were done using an analytical-comparative method, and data analysis was performed using a qualitative method. The research findings show that medical principles behind seasonal architecture include factors such as location, time, elevation, and orientation of spaces. A general conclusion drawn from the analysis of spatial organization in 18 houses surveyed in the four regions of Iran shows that the houses fall within a hierarchy of climate-responsive design according to the collective medical-climatic knowledge of their time. Hence, their design is in agreement with the medical principles of seasonality. Displacement inside the house depended on time and place according to medical principles which affected the spatial organization of houses. This concept was manifested in the form of introvert double-sided or single-sided, extrovert single-sided, seasonal, diurnal, vertical (along the axis of the sky, i.e., roof, upper part, lower part, underground) and horizontal displacement (front and back parts). As a result, choosing a climate-responsive lifestyle and treatment style based on seasonal displacement shows to maintain health and ensure a sustainable climatic design and thermal comfort for contemporary houses.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله

نویسندگان مقاله کتایون تقی زاده | Katayoon Taghizade
دانشگاه تهران

مریم ملازاده یزدانی | Maryam Mollazade Yazdani
دانشگاه تهران


نشانی اینترنتی http://jias.kashanu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-338-2&slc_lang=fa&sid=1
فایل مقاله دریافت فایل مقاله
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده تخصصی
نوع مقاله منتشر شده پژوهشی
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات