تحلیل عددی شبکه هیدروگرافی تیپهای ژئومرفولوژی دشتسرهای مناطق بیابانی با به کارگیری هندسه فرکتال (مطالعه موردی: دشت یزد- اردکان) | ||
| مهندسی اکوسیستم بیابان | ||
| مقاله 2، دوره 15، شماره 50، بهار 1405، صفحه 17-34 اصل مقاله (1.37 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22052/deej.2026.257812.1123 | ||
| نویسندگان | ||
| ودیعه برزگری1؛ محمد زارع* 2؛ محمدرضا اختصاصی3؛ مهدی فاتحی نیا4 | ||
| 1گروه مدیریت مناطق بیابانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه یزد، شهر یزد | ||
| 2گروه مدیریت مناطق بیابانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه یزد، | ||
| 3گروه مدیریت آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه یزد، شهر یزد | ||
| 4گروه ریاضی، دانشکده علوم، دانشگاه یزد، شهر یزد | ||
| چکیده | ||
| تجزیهوتحلیل کمّی تیپهای اراضی و رخسارههای ژئومورفیک، در مطالعات ژئومورفولوژی و منابع طبیعی از اهمیت ویژهای برخوردار است. در پژوهش حاضر، ویژگیهای کمّی سه تیپ اراضی شامل دشتسر لخت، دشتسر اپانداژ و دشتسر پوشیده در دشت یزد- اردکان، مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفته است. هدف اصلی این پژوهش، تبیین ارتباط میان این لندفرمها با هندسه و تراکم شبکه هیدروگرافی منطقه است. از مجموعه دادهها و ابزارهای متنوعی شامل تصاویر Google Earth، مدل رقومی ارتفاع حاصل از سنجنده ALOS PALSAR و نرمافزارهای تخصصی نظیر ArcGIS، ArcGIS Pro و Fractalys استفاده گردید. نخست، با انجام محاسبات بر روی نمونههای تصادفی با مساحتهای ۱، ۴، ۹، ۱۶ و ۶۴ کیلومترمربع و نتایج تحلیل دادهها در نرمافزار Fractalys با استفاده از روش شمارش جعبهای و مقایسه واریانسها، مساحت ۹ کیلومترمربع بهعنوان ابعاد بهینه پلات نمونهبرداری برای محاسبه بُعد فرکتال شبکه هیدروگرافی در تیپهای دشتسر مورد مطالعه تعیین گردید. تحلیل نمودار انحراف معیار ابعاد فرکتال محاسبهشده نشان داد که تعداد بهینه پلات برای دشتسر لخت، اپانداژ و پوشیده به ترتیب ۱۵، ۱۷ و 18 نمونه است. بهمنظور اعتبارسنجی، مقادیر بُعد فرکتال 1۰ پلات برآوردی با مقادیر مشاهدهای در هر تیپ دشتسر، با مساحت ۹ کیلومترمربع مقایسه گردید. نتایج این پژوهش، در حوزههای بنیادی علم ژئومرفولوژی کمی، مدیریت پایدار سرزمین، کاربری اراضی، تحلیل فرآیندهای محیطی، جداسازی تیپهای ژئومرفولوژیک دشتسر قابل استفاده است. پیشنهاد میشود ارتباط بین مقدار بعد فرکتال در هر دشتسر را با پارامترهای هیدرولوژیکی در سایر دشتهای ایران مرکزی بررسی شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تکنیک بعد فرکتال؛ دشتسر؛ شبکه هیدروگرافی؛ مدل رقومی ارتفاع؛ مناطق خشک | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 183 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 142 |
||