سامانه مدیریت نشریات علمی دانشگاه کاشان

سعیدی, ایمان, مرتضوی, ثمر, حسنوند, میلاد. (1404). تحلیل تطبیقی سناریوهای A1FI-MI و B1TME تغییر اقلیم در کشت زعفران ایران. سامانه مدیریت نشریات علمی, 14(49), 29-42. doi: ‎10.22052/deej.2025.257048.1110
ایمان سعیدی; ثمر مرتضوی; میلاد حسنوند. "تحلیل تطبیقی سناریوهای A1FI-MI و B1TME تغییر اقلیم در کشت زعفران ایران". سامانه مدیریت نشریات علمی, 14, 49, 1404, 29-42. doi: ‎10.22052/deej.2025.257048.1110
سعیدی, ایمان, مرتضوی, ثمر, حسنوند, میلاد. (1404). 'تحلیل تطبیقی سناریوهای A1FI-MI و B1TME تغییر اقلیم در کشت زعفران ایران', سامانه مدیریت نشریات علمی, 14(49), pp. 29-42. doi: ‎10.22052/deej.2025.257048.1110
سعیدی, ایمان, مرتضوی, ثمر, حسنوند, میلاد. تحلیل تطبیقی سناریوهای A1FI-MI و B1TME تغییر اقلیم در کشت زعفران ایران. سامانه مدیریت نشریات علمی, 1404; 14(49): 29-42. doi: ‎10.22052/deej.2025.257048.1110

تحلیل تطبیقی سناریوهای A1FI-MI و B1TME تغییر اقلیم در کشت زعفران ایران

مهندسی اکوسیستم بیابان
دوره 14، شماره 49، اسفند 1404، صفحه 29-42    اصل مقاله (1.28 M)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): ‎10.22052/deej.2025.257048.1110
نویسندگان
ایمان سعیدی* 1؛ ثمر مرتضوی2؛ میلاد حسنوند2
1گروه علوم و مهندسی محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر،
2گروه علوم و مهندسی محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران
چکیده
زعفران (Crocus sativus L.) به‌عنوان یک محصول با ارزش اقتصادی بالا، به‌دلیل وابستگی عمیق به شرایط اقلیمی منطقه، در برابر تغییرات اقلیمی، آسیب‌پذیری ویژه‌ای دارد. این تحقیق به ارزیابی تأثیرات تغییر اقلیم بر مناطق مناسب برای کشت زعفران در ایران پرداخته و دو سناریوی اقلیمی A1FI-MI (نمایانگر ادامۀ روند مصرف سوخت‌های فسیلی) و B1TME (نمایانگر گذار به‌سمت فناوری‌های پایدار) را با یکدیگر مقایسه می‌کند. در این مطالعه از نرم‌افزار TerrSet به‌همراه ابزار مدل‌ساز سازگاری تغییر اقلیم (CCAM) استفاده شده و مدل‌های MAGICC7 و SCENGEN برای تولید نقشه‌های تغییرات دمایی و بارشی تا سال 2100 به کار گرفته شدند. داده‌های مرجع اقلیمی (1981-2010) نیز در تحلیل‌های میدانی در نظر گرفته شده‌اند. نتایج نشان می‌دهد که تحت سناریوی A1FI-MI، مساحت مناطق با «توان بسیار زیاد» برای کشت زعفران تا سال ۲۱۰۰ حدود ۸۵% کاهش یافته و از 05/4% به 62/0% از مساحت کل کشور می‌رسد. هم‌زمان، سهم کل زمین‌های فاقد توان کشت به بیش از ۸۰% افزایش می‌یابد که حاکی از کاهش شدید پتانسیل تولید، به‌ویژه در مناطق شرقی است. درمقابل، تحت سناریوی B1TME، اگرچه مناطق با «توان بسیار زیاد» کاهش  (تا 93/0%) می‌یابند، یک تغییر مکانی مثبت رخ داده و سهم زمین‌های فاقد توان به‌طور چشمگیری از ۷2/۷8% به 02/55% کاهش می‌یابد. این کاهش عمدتاً به نفع ایجاد یک ذخیرۀ راهبردی از زمین‌های با «توان کم» (افزایش از 07/5% به ۱۴/۵۹%) و «توان بسیار کم» (افزایش از 05/3% به ۱۲/۱۴%) است. یافته‌ها بر ضرورت فوری تدوین راهبرد‌های سازگاری، مدیریت هوشمند منابع و برنامه‌ریزی برای بهره‌برداری از پتانسیل مناطق جدید در غرب و شمال غرب کشور تحت سناریوی پایدار تأکید می‌کنند.
کلیدواژه‌ها
سازگاری؛ ارزیابی مطلوبیت؛ گرمایش جهانی؛ MAGICC-SCENGEN
سایر فایل های مرتبط با مقاله
مراجع
  1. Aydın, F., & Sarptaş, H. (2018). The impact of the climate change to crop cultivation: the case study with model crops for Turkey. Pamukkale University Journal of Engineering Sciences, 24(3), 512–521.
  2. Bidad, H. (2016). Resilience to climate change of saffron production in the Khorasan province of Iran. V International Symposium on Saffron Biology and Technology: Advances in Biology, Technologies, Uses and Market 1184, 253–258.
  3. Ebrahimi, M., Pouyan, M., & Nezhad, M. M. (2020). Possibility of replacing manure with other organic amendments in saffron (Crocus sativus L.) cultivation at different mother corm weights.
  4. Hosseini, S.S., Nazari, M., & Eraghi Nejad, S. (2013). Investigating the impacts of climate on agricultural sector with emphasis on the role of adaptation strategies in this sector. Iranian Journal of Agricultural Economics and Development Research, 44(1), 1-16. [In Persian with English Summary].
  5. Kothari, D., Thakur, M., Joshi, R., Kumar, A., & Kumar, R. (2021). Agro-climatic suitability evaluation for saffron production in areas of western Himalaya. Frontiers in Plant Science, 12, 657819.
  6. Kouzegaran, S., Mousavi Baygi, M., Babaeian, I., & Khashei-Siuki, A. (2020). Future projection of the effects of climate change on saffron yield and spatial-temporal distribution of cultivation by incorporating the effect of extreme climate indices. Theoretical and Applied Climatology, 141, 1109–1118.
  7. Lee, C.-C., Zeng, M., & Luo, K. 2024. How does climate change affect food security? Evidence from China. Environmental Impact Assessment Review, 104, 107324.
  8. Mykhailenko, O., Desenko, V., Ivanauskas, L., & Georgiyants, V. (2020). Standard operating procedure of Ukrainian saffron cultivation according with good agricultural and collection practices to assure quality and traceability. Industrial Crops & Products, 151.
  9. Ngoy, K. I., & Shebitz, D. 2020. Potential impacts of climate change on areas suitable to grow some key crops in New Jersey, USA. Environments, 7(10), 76.
  10. Norton, B. A., Coutts, A. M., Livesley, S. J., Harris, R. J., Hunter, A. M., & Williams, N. S. G. (2015). Planning for cooler cities: A framework to prioritise green infrastructure to mitigate high temperatures in urban landscapes. Landscape and Urban Planning, 134, 127–138. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.landurbplan.2014.10.018
  11. Rezvani Moghaddam, P., Khorramdel, S., & Mollafilabi, A. (2015). Evaluation of soil physical and chemical characteristics impacts on morphological criteria and yield of saffron (Crocus sativus L.). Journal of Saffron Research, 3(2), 188-203.
  12. Riahi, R., Mirdamadi, S. M., Hoseini, S. J. F., & Najafabadi, M. O. (2024). How to develop saffron business clusters in Iran. Brazilian Journal of Biology, 84, e279525.
  1. Sadeghi, B. (2012). Effect of corm weight on Saffron flowering. In 4th International Saffron Symposium (pp. 22-25).
  1. Shahnoushi, N., Abolhassani, L., Kavakebi, V., Reed, M., & Saghaian, S. (2020). Economic analysis of saffron production. In Saffron (pp. 337–356). Elsevier.
  2. Sogandi, F. 2023. Quality control and surveying the capability indices of the saffron production process. Saffron Agronomy and Technology, 11(4), 449–469.
  3. Vafaee, M., Ziaee, S., Mohammadi, H., & Borazjani, M. A. 2024. Spatial analysis of climate change on saffron yield (Case study of Khorasan Razavi, North Khorasan and South Khorasan cities). Journal of Agricultural Economics Research, 16(2),
  4. Zanganeh, M., Alizadeh, A., & Shayan, A.,  Analysis of climate parameters,  temperature and rainfall Bojnoord city of 1977 to (2010). The First National Conference Meteorological. Tehran, Iran.  [In Persian].
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 146
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 80