مفهوم بازنمایی در هنرهای سنتی | ||
| هنرهای صناعی ایران | ||
| مقاله 2، دوره 8، شماره 1 - شماره پیاپی 14، شهریور 1404، صفحه 37-52 اصل مقاله (935.27 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22052/hsi.2025.256862.1263 | ||
| نویسنده | ||
| سمانه(ثمین) رستم بیگی* | ||
| استادیار گروه پژوهش هنر، دانشکدۀ علوم نظری و مطالعات عالی هنر، دانشگاه هنر ایران.تهران. ایران | ||
| چکیده | ||
| تقلید و محاکات بهمثابۀ یکی از ساختارهای مفهومی توضیحدهندۀ دستساختههای بشری که در طبقهبندی آثار هنری جای میگرفتند، همواره مورد توجه و مناقشه میان نظریهپردازان در این باب بوده است. سیر تحول معنایی و کارکردی این مفهوم از افلاطون که در نظام فکری او منتهی به موضع بیارزش دانستن اثر هنری است و بعد در توضیحات شاگردش ارسطو که آن را ارزشمند میداند و همچنین نزد فلاسفۀ ایرانی- اسلامی که شکل دیگری مییابد، مسئلۀ مورد توجه این پژوهش قرار گرفت. از نکات دیگر مورد توجه این پژوهش، تفاوت معنایی میان تقلید و محاکات است که به تفاوت دیدگاه افلاطون و ارسطو در این مسئله توجه دارد. در راستای این موضوع به بررسی نظریات برخی از فلاسفۀ اسلامی همچون فارابی، ابنسینا، خواجه نصیرالدین طوسی درخصوص تعریف محاکات و پیوند آن با مباحثی چون طبیعت و تخییل و کاربرد این مفاهیم در هنرهای سنتی پرداخته شد. نتایج این پژوهش نشان میدهد که بازنمایی در هنرهای سنتی بیشتر در مفهوم محاکات ارسطویی جای میگیرد و قائل به تقلید عینبهعین نیست و درعینحال ازآنجاکه فلاسفۀ اسلامی واژۀ محاکات و تخییل را در ارتباط باهم میبینند، این امر یعنی تخییل آفرینندۀ اثر، وجه بسیار مهمی در تولید آثار هنرهای سنتی دارد؛ چراکه در ایجاد اثر در هنرهای سنتی فرایند خلق بیش از پیش مهم مینماید. در این فرایند بهزعم ارسطویی کاتارسیس و بهرغم نظریات فلاسفۀ اسلامی حرکت بهسوی الوهیت و آیینگی رخ میدهد تا درنهایت روح ایشان بازتابدهندۀ انوار الهی باشد. این تحقیق به روش توصیفیتحلیلی با بهرهگیری از منابع کتابخانهای انجام گرفته است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تقلید؛ محاکات؛ میمسیس؛ بازنمایی؛ هنرهای سنتی | ||
|
سایر فایل های مرتبط با مقاله
|
||
| مراجع | ||
|
آلگونه جونقانی، مسعود. (۱۴۰۲). ساختار واقعیت و نظریۀ محاکات. مجلۀ متافیزیک، ۱۵ (۳۵)، ۸۹-۱۰۳. doi:10.22108/mph.2023.134254.1427
آلگونه جونقانی، مسعود. (۱۴۰۱). موضوع محاکات بهمثابۀ ابژۀ هنر. نشریۀ نقد و نظریۀ ادبی، ۷ (۱)، ۱۵۹-۱۸۲. doi: 10.22124/naqd.2022.22066.2356
ابنرشد، ابو ولید محمد بن احمد بن محمد. (۱۹۸۶). تلخیص کتاب الشّعر. تحقیق ریچارد بترورث و احمد عبدالمجید هریدی. قاهره: الهیئة المصریة العامة للکتّاب.
ابنسینا، ابوعلی حسین بن عبدالله. (۱۹۵۳). رسائل ابنسینا. زیر نظر حلمی ضیاء اولکن. آنکارا: بینا.
ابنسینا، ابوعلی حسین بن عبدالله. (۱۹۳۸). النّجاة فی الحکمة المنطقیة و الطبیعیه و الالهیة. چ۲. قاهره: مطبعة السعادة.
ارسطو. (۱۳۹۶). بوطیقا. ترجمۀ محمود یوسف ثانی. تهران: انتشارات حکمت و فلسفه.
افلاطون. (۱۳۸۳). جمهور. ترجمۀ فؤاد روحانی. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
باستین، حامد، و حجتی، سید محمدعلی. (۱۳۹۵). مفهوم بازنمایی در نظریۀ «زیست معنایی» میلیکان. منطقپژوهی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ۷ (۲)، ۱-۲۹.
پارسانیا، حمید. (۱۳۹۱). جهانهای اجتماعی. قم: کتاب فردا.
تاتارکیویچ، ولادیسلاو. (۱۳۹۲).تاریخ زیباییشناسی. ترجمۀ جواد فندرسکی. تهران: نشر علم.
تاتارکیویچ، ولادیسلاو. (۱۳۸۸). میمسیس. نشریۀ زیباشناخت، شمارۀ ۲۱، ۳۲۹-۳۴۲.
داداشی، ایرج. (۱۳۸۸). صناعت و طرح مبانی نظری آن به اتکای آراء ابنسینا. مجلۀ جاویدان خرد. شمارۀ ۱۳، ۴۳-۷۴.
راودراد، اعظم. (۱۳۹۰). نظریههای جامعهشناسی هنر و ادبیات. تهران: دانشگاه تهران.
رایزن، علی نجات،کرمی، محمد، و فاضلی، علیرضا. (۱۴۰۲). تبیین عوامل مؤثر بر محاکات با تأکید بر دیدگاه ملاصدرا. تاریخ فلسفۀ اسلامی، ۲ (۷)، ۸۹-۱۱۱. doi:10.22034/hpi.2023.427379.1047
ربیعی، هادی. (۱۳۹۱). تأملی در باب فن شعر ابنسینا. نشریۀ کیمیای هنر، ۱ (۴)، ۱-۱۶.
طوسی، خواجه نصیرالدین. (۱۳۸۰). بازنگاری اساس الاقتباس. نگارش مصطفی بروجردی. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
طوسی، خواجه نصیرالدین. (۱۳۵۵). اساس الاقتباس. تصحیح مدرس رضوی. چ۲. تهران: دانشگاه تهران.
عبادیان، محمود. (۱۳۷۹). دربارۀ میمسیس؛ نظریۀ هنر ارسطو. مجلۀ زیباشناخت، شمارۀ ۲، ۹-۱۶.
فارابی، ابونصر محمد بن محمد بن طرخان. (۱۴۰۸). المنطقیات للفارابی النّصوص المنطقیه. مقدمه و تحقیق محمدتقی دانشپژوه. زیر نظر سید محمود مرعشی.چ۱. قم: دفتر مرعشی نجفی.
قرهباغی، علیاصغر. ( ۱۳۸۱). اندیشه، تقلید و محاکات. گلستانه، شمارۀ ۴۵، ۳۱-۳۵.
کرمالهی، نعمتالله، و حسنی، محمد. (۱۳۹۶). مبانی نظری مفهوم بازنمایی با تأکید بر ابعاد معرفتشناختی. مجلۀ معرفت فرهنگی و اجتماعی، ۸ (۴)، پیاپی ۳۲، ۴۵-۶۸.
کریمزاده، علی. (۱۳۸۵). از نظریۀ محاکات تا واقعیتهای برتر. کتاب ماه ادبیات، شمارۀ ۱۰۶-۱۰۸، ۷۰-۷۳.
کوبلی، پل. (۱۳۸۷). نظریههای ارتباطات: مفاهیم انتقادی در مطالعات رسانهای و فرهنگی. ترجمۀ احسان شاقاسمی. تهران: پژوهشکدۀ مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
لوکاچ، گئورگ. (۱۳۹۷) نظریۀ رمان. ترجمۀ حسن مرتضوی. تهران: نشر آشیان.
مصباح یزدی، محمدتقی. (۱۳۸۷). مشکات، شرح الهیات شفا. نگارش: عبدالجواد ابراهیمی فر و محمدباقر ملکیان. قم. مؤسسۀ آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
میرفندرسکی، میرزا ابوالقاسم. (۱۳۱۷). رسالۀ صناعیه. با مقدمه و حواشی و تصحیح علیاکبر شهابی. تهران: انتشارات فرهنگ خراسان.
هاشمنژاد، حسین. (۱۳۹۶). مبانی فلسفی هنر در آثار ابنسینا. نشریۀ جاویدان خرد، ۱۴ (۳۲)، ۲۲۷-۲۴۶.
هرست هاوس، رزالین. (۱۳۸۴). بازنمایی و صدق. ترجمۀ امیر نصری. تهران: فرهنگستان هنر. Burckhardt, T. (1987). Sacred art in East and West: Its principles and methods. Perennial Books. Burckhardt, T. (2009). Art of Islam: Language and meaning. Bloomington: World Wisdom. Critchlow, K. (1976). Islamic patterns: An analytical and cosmological approach. London: Thames and Hudson. Eliade, M. (1957). The sacred and the profane: The nature of religion. New York: Harcourt. Nasr, S. H. (1987). Islamic art and spirituality. Albany: State University of New York Press. Nasr, S. H. (2006). Religion and the order of nature. Oxford: Oxford University Press. Schuon, F. (1990). Art from the sacred to the profane: East and West. Bloomington: World Wisdom. References Algoneh bJonaghani, M. (2023). The structure of reality and the theory of mimesis. Journal of Metaphysics, 15(35), 89–103. https://doi.org/10.22108/MPH.2023.134254.1427 [In Persian] Algoneh Jonaghani, M. (2022). Mimesis as the object of art. Journal of Criticism and Literary Theory, 7(1), 159–182. https://doi.org/10.22124/NAQD.2022.22066.2356 [In Persian] Bastin, H., & bHojjati, S. M. (2016). The Concept of representation in Millikan’s “biosemantics” theory. Logic Research, 7(2), 1–29. [In Persian] Burckhardt, T. (1987). Sacred art in East and West: Its principles and methods. Perennial Books. Burckhardt, T. (2009). Art of Islam: Language and meaning. Bloomington: World Wisdom. Cobley, P. (2008). Communication theories: Critical concepts in media and cultural studies (E. Shaghaghsami, Trans.). Tehran: Institute for Cultural and Social Studies. [In Persian] Critchlow, K. (1976). Islamic patterns: An analytical and cosmological approach. London: Thames and Hudson. Dadashi, I. (2009). Art as techne and its theoretical foundations based on Ibn Sina’s views. Javidan Kherad, 13, 43–74. [In Persian] Ebadian, M. (2000). On mimesis: Aristotle’s theory of art. Aesthetics Journal, (2), 9–16. [In persian] Eliade, M. (1957). The Sacred and the profane: The nature of religion. New York: Harcourt. Farabi, A. N. M. (1989). Al-mantiqiyyat (Logical works) (M. T. Daneshpajooh, Ed.). Qom: Mar‘ashiNajafi Library. [In Persian] Ghara-Baghi, A. A. (2002). Thought, imitation, and mimesis. Golestaneh Azar, (45), 31–35. [In Persian] Hashem-Nejad, H. (2017). Philosophical foundations of art in Ibn Sina’s Works. Javidan Kherad, 14(32), 227–246. [In Persian] Hursthouse, R. (2005). Representation and truth (A. Nasri, Trans.). Tehran: Academy of Arts. [In persian] Ibn Rushd, A. W. M. (1986). Summary of Aristotle’s poetics (R. Butterworth & A. A. Haridi, Eds.). Cairo: Egyptian General Authority for Books. [In Persian] Ibn Sina, A. A. H. (1938). Al-Najatin Al-Hikma and Al-Mantiqiyya and Al-Tabi‘iyya (2nd ed.). Cairo: Sa‘ada Press. [In Persian] Ibn Sina, A. A. H. (1953). The reatises of Ibn Sina (H. Z. Ülken, Ed.). Ankara: n.p. [In Persian] Karami, M., Raizen, A. N., &Fazeli, A. (2023). Explaining the factors influencing mimesis with emphasis on MullaSadra’s view. History of Islamic Philosophy, 2(7), 89–111. [In Persian] https://doi.org/10.22034/hpi.2023.427379.1047 Karamollahi, N., &Hassani, M. (2017). The theoretical foundations of representation with emphasis on epistemological dimensions. Journal of Cultural and Social Knowledge, 8(32), 45–68. [In Persian] Karimzadeh, A. (2006). From the theory of mimesis to higher realities. Ketab-e Mah-e Adabiyat, 106–108, 70–73. [In Persian] Lukács, G. (2018). The Theory of the Novel (H. Mortazavi, Trans.). Tehran: Nashr-e Ashiyan. [In Persian] MesbahYazdi, M. T. (2008). Mishkat: Commentary on the theology of Ibn Sina’sShifa (A. Ebrahimi-Far & M. B. Malkiyan, Eds.). Qom: Imam Khomeini Educational & Research Institute. [In Persian] Mirfenderski, M. A. (1938). Risala-yiSana‘iyya (Treatise on artisanal techne) (A. Shahabi, Ed.). Tehran: Farhang-e Khorasan. [In Persian] Nasr, S. H. (1987). Islamic Art and Spirituality. Albany: State University of New York Press. Nasr, S. H. (2006). Religion and the order of nature. Oxford: Oxford University Press. Parsaneya, H. (2012). Social worlds. Qom: Ketab-e Farda. [In Persian] Plato. (2004). The republic (F. Rouhani, Trans.). Tehran: Elmiva Farhangi Press. [In Persian] Rabiei, H. (2012). A reflection on Ibn Sina’s Poetics. Kimia-ye Honar, 1(4), 1–16. [In Persian] Ravadrad, A. (2011). Theories of sociology of art and literature. Tehran: University of Tehran Press. [In Persian] Schuon, F. (1990). Art from the sacred to the orofane: East and West. Bloomington: World Wisdom. Tatarkiewicz, W. (2009). Mimesis. Aesthetics Journal, (21), 329–342. [In Persian] Tatarkiewicz, W. (2013). History of aesthetics (J. Fandreski, Trans.). Tehran: Elm Publications. [In Persian] Tusi, N. al-D. (1976). Asas al-Iqtibas (M. Razavi, Ed.; 2nd ed.). Tehran: University of Tehran Press. [In Persian] Tusi, N. al-D. (2001). Revised edition of asas al-iqtibas (M. Borujerdi, Ed.). Tehran: Ministry of Culture and Islamic Guidance. [In Persian] YusefThani, M. (Trans.). (2017). Poetics (Aristotle). Tehran: Institute for Humanities and Cultural Studies.[In persian] | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 173 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 35 |
||
