شاخصههای سعادت بشر و میزان اهمیت هریک با تکیه بر احادیث طوبی* | ||
| حدیث پژوهی | ||
| مقاله 11، دوره 16، شماره 2 - شماره پیاپی 32، آذر 1403، صفحه 319-348 اصل مقاله (1.46 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22052/hadith.2023.248674.1286 | ||
| نویسندگان | ||
| حسین رشادکوچصفهانی1؛ اصغر هادوی* 2 | ||
| 1کارشناسی ارشد گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه شاهد، تهران، ایران | ||
| 2دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه شاهد، تهران، ایران (نویسنده مسئول) | ||
| چکیده | ||
| انسان دائماً در پی یافتن راهی برای نیل به سعادت ابدی است. در این میان، هر نحله و مذهبی طبق معلوماتش این مسیر را ترسیم نموده و سایرین را بدان دعوت کرده است. مسئلۀ مهم اینجاست که آیا در اسلام نیز بهطور جزئی به شاخصههای سعادت اشاره شده است؟ این نوشتار به روش تحلیل محتوا و با تشکیل جدول احادیث و شرح آنها، حدود 2300 حدیث با ساختار طوبی را مورد کاوش قرار داده و میکوشد به این سؤال پاسخ دهد که شاخصههای سعادت بشر کداماند و میزان اهمیت هریک به چه میزان است؟ دستاوردهای این پژوهش نشان میدهد که احادیث طوبی را میتوان در سه بازۀ زمانی تقسیمبندی کرد که بهترتیب تکرار شامل حال فرد، آینده و گذشته است. این سه بازۀ زمانی بهعنوان مضامین سازماندهنده و واژۀ «ذکر» بهعنوان یک مضمون فراگیر است که دربرگیرندۀ همۀ آنهاست. «ذکر» بهمعنای یادآوری نعمتهایی است که خداوند در اختیار بشر نهاده و همچنین به این معناست که انسان دائماً متذکر حالات و عوامل مؤثر بر روح و جسمش باشد تا دچار یأس از گذشته، غفلت از حال و نسیان آینده نشود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| طوبی؛ تحلیل مضمون؛ سعادت؛ ذکر؛ شاخصه | ||
|
سایر فایل های مرتبط با مقاله
|
||
| مراجع | ||
|
قرآن کریم. (۱۳۷۳). ترجمۀ ناصر مکارم شیرازی. چ۲. قم: دارالقرآن الکریم (دفتر مطالعات تاریخ و معارف اسلامی).
نهج البلاغه.
ابنبابویه، محمد بن على. (۱۴۰۶ق). کمال الدین و تمام النعمة. چ۲. تهران: دارالکتب الاسلامیه.
ابنشعبه حرانى، حسن بن على. (1۴0۴ق). تحف العقول. چ۲. قم: بینا.
اخوانمقدم ،زهره، و حاج ابوالقاسم دولابی، فاطمه. (۱۳۹۷). معناشناسی واژۀ طوبی با تکیه برهمنشینی و جانشینی. دوفصلنامه علمیپژوهشی پژوهشهای زبانشناختی قرآن، ۷(۲)، ۶۷-۸۴.
اشرفی، عباس، و عباسپور وازیک، محدثه. (۱۳۹۳). بکاء ممدوح از منظر قرآن و روایات. سراج منیر، شمارۀ 17، ۷-۳۲.
بخاری جعفی، محمد بن اسماعیل. (1۴01ق). صحیح بخاری. بیروت: دارالفکر.
تمیمی آمدی، عبدالواحد بن محمد. (بیتا). غرر الحکم و درر الکلم. چ۲. قم: دارالکتاب الاسلامی.
جعفری، محمدتقی. (بیتا). حیات معقول. قم: مؤسسۀ تدوین و نشر آثار علامه جعفری.
خمینی، روحالله. (13۵8 ق). شرح جهل حدیث. تهران: نشر عروج وابسته به مؤسسۀ تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
رضوان، حیدر. (۱۳۸۵). آثار تربیتی انتظار ظهور حضرت مهدیZ. قم: مرکز جهانی علوم اسلامی، دانشکدۀ مدرسۀ عالی فقه.
الشیخ صدوق. (1۴03ق). الخصال. قم: جماعة المدرسین.
الشیخ صدوق. (1۴0۴ق). من لایحضره الفقیه. قم: جماعة المدرسین.
غفاری، منیره. (139۵). طوبی و مفهومشناسی آن در آیات و روایات. پایاننامۀ کارشناسی ارشد رشتۀ علوم قرآن و حدیث، دانشکدۀ اصولالدین، دانشگاه اصول دین تهران.
فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی. (1۴18ق). تفسیر الاصفی. قم: مکتبة الاعلام الاسلامی.
فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی. (1۴17 ق). المحجة البیضاء. چ۴. قم: جماعة المدرسین.
قاسمی،یارمحمد، و هاشمی، علی. (1398). انجام پژوهش به روش تماتیک: راهنمای عملی و گامبهگام برای یادگیری و آموزش (مورد مطالعه: مصرف موسیقی دانشجویان کارشناسی ارشد دانشگاه ایلام)، فرهنگ ایلام، 20(۶۴)، 7-33.
قائمی، محمدرضا. (۱۳۷۵). روشهای آسیبزا در تربیت دینی. قم: پژوهشکدۀ حوزه و دانشگاه.
قرائتی، محسن. (۱۳۸۶). پرتوی از اسرار نماز. تهران: انتشارات ستاد اقامۀ نماز.
کلینى، محمد بن یعقوب. (۱۴۰۷ق). الکافی. چ۴. تهران: دارالکتب الاسلامیه.
کاکا برایی، کیوان، و عزتی، نسیم. (۱۳۹۶). الگوی روابط ساختاری حل مسئلۀ اجتماعی، ادراک کیفیت روابط اجتماعی و بهزیستی هیجانی. اندیشه و رفتار در روانشناسی بالینی، شمارۀ ۴3، ۷-۱۶.
کریپندورف، کلوس. (۱۳۷۸). تحلیل محتوا. ترجمۀ هوشنگ نایب. تهران: انتشارات روش.
طباطبایی، محمدحسین. (1397). اصول فلسفه و روش رئالیسم با پاورقی مرتضی مطهری.تهران: انتشارات صدرا.
مجلسی، محمدباقر بن محمدتقی. (۱۴۰۳ق). بحار الأنوار. بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
مسلم بن حجاج نیشابوری. (بیتا). صحیح مسلم. بیروت: دارالفکر.
مطهری، مرتضی. (۱۳۷۴). امدادهای غیبی در زندگی بشر. قم: انتشارات صدرا.
مطهری، مرتضی. (۱۳۸۴). آزادی معنوی. قم: انتشارات صدرا.
مکارم شیرازی، ناصر. (۱۳۸۴). اخلاق در قرآن.ج۲. قم: مدرسة الامام علی بن ابیطالبt.
هالستی، الیار. (1373). تحلیل محتوا در علوم اجتماعی و انسانی. ترجمۀ نادر سالارزاده امیری. تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی.
Braun, V. & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, No. 3, 77-101
References The Holy Qur'an. Nahj al-Balagheh. [In Arabic] Akhawan Moghadam, Z. & Haj Abulqasem Dolabi, F. (2017). Semantics of the word Ţūbā based on syntagmatic and paradigmatic relations. biannual scientific-research journal of Qur'an Linguistic Research, 2(7), 66-84. [In Persian] Ashrafi, A. & Abbaspour Vazik, M. (2013). Praised crying from the perspective of Qur'an and hadith. Seraj Monir, No. 17, 7-32. [In Persian] Braun, V. & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3: 77-101. Bukhari, M. (n.d). Sahih Bukhari. Beirut: Dar al-Fekr. [In Arabic] Faid Kashani, M. (1996). Al-Mahjat al-Bayda'. 4th edition. Qom: Jami'at al-Mudarrisῑn. [In Arabic] Ghaemi, M. (1996). Harmful methods in religious education. Qom: Seminary and University Research Institute. [In Persian] Ghaffari, M., (2016). Ţūbā and its conceptualization in verses and hadiths. Master's Thesis, Dr. Majid Maarif, Major: Qur'an and Hadith Sciences, Usul al-Din Faculty, Usul Din University, Tehran. [In Persian] Ghasemi, Y. & Hashemi, A. (2019). Conducting research using thematic analysis method. Farhang Ilam Scientific Quarterly, Nos. 64 and 65, 7-33. [In Persian] Halsti, E. (1993). Content analysis in social sciences and humanities. Translation: Nader Salarzadeh Amiri. Tehran: Allameh Tabatabai University Publications. [In Persian] Ibn Bᾱbiwayh, M. (1984). Man lᾱ Yahduruh al-Faqῑh. Qom: Teachers Society of Qom Seminary. [In Arabic] Ibn Bᾱbiwayh, M. (1985). Kamᾱl al-Dῑn wa Tamᾱm al-Nima. second edition. Tehran: Dar al-Kutub al-Islᾱmῑya. [In Arabic] Ibn Bᾱbiwayh, M. (1982). Al-Khesal. Qom: Teachers Society of Qom Seminary. [In Arabic] Ibn Shu'ba Harrᾱnῑ, H. (1983). Tuhaf al-'Uqoul. second edition. Qom: np. [In Arabic] Jafari, M. (n.d). Reasonable Life. Qom: Allameh Jafari Institute for editing and publishing works. [In Persian] Kaka Borayi, K. & Ezzati, N. (2017). Structural relation model of social problem solving, perception of the quality of social relations and emotional well-being. Thought and Behavior in Clinical Psychology, No. 43: 7-16. [In Persian] Khomeini, R. (2001). Commentary of Forty Hadiths. Qom: Institute for editing and publishing the works of Imam Khomeini (RA).[In Persian] Krippendorf, K. (1999). Content analysis. Translated by Hoshang Naib. Tehran: Ravesh Publications.[In Persian] Kulainῑ, M. (1986). Kᾱfῑ, 4th edition. Tehran: Dar al-kotob al-elmieh. [In Arabic] Majlesi, M., Bihar al-'Anwᾱr. (1982). Beirut: Dar 'Ihyᾱ' al-Turᾱth al-Arabi. [In Arabic] Makarem Shirazi, N. (2005). Akhlaq dar Qur'an. Qom: Madriseh al-Imam Ali ibn Abitalib. [in Persian] Motahari, M. (1995). Unseen aids in human life. Qom: Sadra. [In Persian] Motahari, M. (2005). Spiritual freedom. Qom: Sadra. [In Persian] Muslim, A. (n.d). Sahih Muslim. Beirut: Dar al-Fekr. [In Arabic] Qaraati, M. (2007). A shadow of the secrets of prayer. Tehran: Publications of Iqama Namaz Headquarters. [In Persian] Rezvan, H. (2006). Educational Works of Waiting for the Advent of Hazrat Mahdi (as). Qom: World Center of Islamic Sciences, Faculty of Higher Jurisprudence School. [In Arabic] Tabatebai, M. (1977). Usul Falsafe Wa Rawesh Realism. ba Pawaraqi Murteza Mutahhari. Tehran: Sadra. [In Persian] Tamimi Amadi, A.; Ghurar al-Hikam wa Durar al-Kalim; Second edition, Qom: Dar al-Kitᾱb al-Islami, nd.[In Arabic] | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 531 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 270 |
||
