سامانه مدیریت نشریات علمی دانشگاه کاشان

حیدری, معصومه, اختصاصی, محمدرضا, مختاری, محمدحسین, میزاوند, جهانبخش. (1403). بررسی فرصت‌ها و محدودیت‌های احداث بادشکن برای اراضی زراعی (مطالعه موردی: دشت شیراز). سامانه مدیریت نشریات علمی, 13(42), 67-78. doi: ‎10.22052/deej.2024.255001.1055
معصومه حیدری; محمدرضا اختصاصی; محمدحسین مختاری; جهانبخش میزاوند. "بررسی فرصت‌ها و محدودیت‌های احداث بادشکن برای اراضی زراعی (مطالعه موردی: دشت شیراز)". سامانه مدیریت نشریات علمی, 13, 42, 1403, 67-78. doi: ‎10.22052/deej.2024.255001.1055
حیدری, معصومه, اختصاصی, محمدرضا, مختاری, محمدحسین, میزاوند, جهانبخش. (1403). 'بررسی فرصت‌ها و محدودیت‌های احداث بادشکن برای اراضی زراعی (مطالعه موردی: دشت شیراز)', سامانه مدیریت نشریات علمی, 13(42), pp. 67-78. doi: ‎10.22052/deej.2024.255001.1055
حیدری, معصومه, اختصاصی, محمدرضا, مختاری, محمدحسین, میزاوند, جهانبخش. بررسی فرصت‌ها و محدودیت‌های احداث بادشکن برای اراضی زراعی (مطالعه موردی: دشت شیراز). سامانه مدیریت نشریات علمی, 1403; 13(42): 67-78. doi: ‎10.22052/deej.2024.255001.1055

بررسی فرصت‌ها و محدودیت‌های احداث بادشکن برای اراضی زراعی (مطالعه موردی: دشت شیراز)

مهندسی اکوسیستم بیابان
دوره 13، شماره 42، دی 1403، صفحه 67-78    اصل مقاله (1.37 M)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): ‎10.22052/deej.2024.255001.1055
نویسندگان
معصومه حیدری1؛ محمدرضا اختصاصی* 2؛ محمدحسین مختاری3؛ جهانبخش میزاوند4
1دانشجوی دکتری علوم و مهندسی آبخیز، گروه مرتع آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و کویر شناسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران.
2استاد، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و کویر شناسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران. دانشگاه یزد، یزد، مرتع و آبخیزداری؛
3دانشیار، گروه مدیریت مناطق خشک و بیابانی، دانشکده منابع طبیعی و کویر شناسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران
4استادیار، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی، فارس، شیراز، ایران
چکیده
بادشکن‌ها به‌عنوان موانع طبیعی یا مصنوعی عمل می‌کنند که با کاهش سرعت باد، از فرسایش خاک، کاهش رطوبت و آسیب به محصولات کشاورزی جلوگیری می‌کنند. تحقیق حاضر به‌منظور بررسی فرصت‌ها و محدودیت‌ها و اتخاذ مناسب‌ترین راهبردهای احداث بادشکن برای اراضی زراعی براساس مدل تحلیلی SWOT در دشت شیراز پرداخته است. برای انجام این مطالعه ابتدا با حضور در مزارع و صحبت با کشاورزان و تهیۀ پرسش‌نامه، نقاط قوت، ضعف، فرصت و تهدید مشخص گردید؛ سپس ماتریس عوامل داخلی و خارجی تهیه و برای امتیازدهی (طیف لیکرت 5 تایی) به کارشناسان جهاد کشاورزی و منابع طبیعی شیراز ارائه شد. همچنین با استفاده از روش AHP و نرم‌افزار expert choise به اولویت‌بندی معیارهای مربوط به احداث بادشکن پرداخته شد. با توجه به نتایج خروجی، راهبرد تهاجمی (SO) تعیین گردید؛ لذا با در نظر گرفتن نقاط قوت ازجمله کاهش تبخیر و افزایش محصول و افزایش فواصل آبیاری (امتیاز نهایی ۳۶۷/۰) کشاورزان را تشویق نموده که با دسترسی به منابع قرضه به‌عنوان یک فرصت (امتیاز ۳۶۴/۰) به احداث بادشکن در اطراف اراضی اقدام و شاهد تأثیرات مثبت آن باشند. پیشنهاد می‌شود برای احداث بادشکن در اطراف مزارع شیراز، برنامه‌های آموزشی و ترویجی برای کشاورزان درزمینۀ مزایای بادشکن‌ها و نحوۀ احداث آن‌ها ارائه شود؛ مزارع زیرکشت شناسایی، پارسل‌بندی و اولویت‌بندی شود؛ همچنین گونه‌های بومی چندمنظوره و اقتصادی مناسب ایجاد بادشکن شناسایی و معرفی شوند. شایان ذکر است که ایجاد تسهیلات مالی و مشاوره‌ای برای کشاورزان می‌تواند به تسریع در اجرای این استراتژی کمک کند.
کلیدواژه‌ها
بادشکن؛ اراضی زراعی؛ SWOT؛ راهبردهای احداث
سایر فایل های مرتبط با مقاله
مراجع
  1. Alemu, M.M. (2016). Ecological Benefits of Trees as Windbreaks and Shelterbelts. International Journal of Ecosystem, 6(1), 10-13. DOI: 10.5923
  2. Arazi, A.Q., Emtahani, M.H., Ekhtesasi, M.R., & Sodaizadeh, H. (2011). The effect of Gaz tree windbreak on soil salinity of agricultural land in dry areas (case study: Ardakan). Watershed research, No. 99, 53-59.
  3. Campi, P., Palumbo, A.D., & Mastrorilli, M. (2012). Evapotranspiration estimation of crops protected by windbreak in a Mediterranean region. Agricultural Water Management, No. 104, 153– 162.
  4. Campi, P., Palumbo, A.D., & Mastrorilli, M. (2009). Effects of tree windbreak on microclimate and wheat productivity in a Mediterranean environment. Europ. J. Agronomy No. 30, 220–.
  5. Cochrane, T. A.,  & de Vries, T. T. (2014). The Role of Windbreaks in Reducing Water Resources Use in Irrigated Agriculture, American Geophysical Union, Fall Meeting, abstract id. H33H-0944
  6. Davari, D., & Shanehsazzadeh, M.H. (2008). Strategic management from theory to practice. Etna publications, 390 pages.
  7. David, F. R. (1986). The strategic planning matrixa quantitative approach. Long Range Planning, 19(5), 102-107
  8. FAO30T. (2003). Improving irrigation technology. World Wide Web electronic publication.30T.Retrievedfrom http://www.fao.org/magazine/ 0303sp3.htm/.
  9. Ghaeminia, A.M., & Hakimzadeh, M.A. (2016). Investigating the role of non-living windbreak porosity arrangement in changing flow behavior. Desert Ecosystem Engineering Scientific Research Journal, 6(16), 49-58.
  10. Geneletti D., & Dawa D. (2009). Environmental impact assessment of mountain tourism in developing regions: A study in Ladakh, Indian Himalaya, Environmental Impact Assessment Review, 29, 229–242.
  11. Jolodari Mamghani, B. (2007). Determine your organization's strategy yourself. Iran Industrial Research and Education Center, first edition, 192.
  12. Kotler, P. (1988). Arketing Management: Analysis, planning, implementation and control. New Jersy: PrenticeHall
  13. Marsall, C.R., Mullins, G., & Allen, R. (2006). Teaching SWOT Analysis.
  14. Matbohe Riahi, M., & Matbohe Riahi, M. (2015). The construction and development of living windbreaks and protective green belts using indigenous species; A neglected necessity for the control of local dust generating centers, increasing water efficiency and crop production efficiency in the country. Public Policy Studies Network, No. 52.
  15. Okada, H., Styles, S.W., Grismer, M.E. (2008). Application of the Analytic Hierarchy Process to irrigation project improvement Part II. How professionals evaluate an irrigation project for its improvement. Journal of agricultural water management, No. 95, 205-210.
  16. Osorio, R.J., Barden, C.J., & Ciampitti, I.A. (2019). GIS approach to estimate windbreak crop yield effects in Kansas–Nebraska, Agroforest Syst 93: 1567-1576.
  17. Rafahi, H.GH. (1999). Wind erosion and its control. Tehran University Printing and Publishing Institute.
  18. Rezapour, M. (2019). The importance of living windbreaker for the protection of agricultural lands in dry and desert areas. The first national conference on agriculture in difficult environmental conditions.
  19. Smith, M., Bentrup, G., Kellerman, T., MacFarland, K., Straight, R., & Ameyaw, L. (2021). Windbreaks in the United States: A systematic review of producer-reported benefits, challenges, management activities and drivers of adoption, Agricultural Systems, 187, 103032.
  20. Thevs, N., Aliev, k., & Lleshi, R. (2021). Water productivity of tree wind break agroforestry systems in irrigated agriculture – An example from Ferghana Valley, Kyrgyzstan, Trees, Forests and People 4,100085.
  21. Yazdanpanah, M., Hayati, D., & Zamani, G.H., 2012. Application of cultural theory in analysis of attitude and activities toward water resource conservation: The case of Jehad-e Keshavarzi staffs in Bushehr province. Iranian Agricultural Extension and Education Journal, 7(2), 1-19.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 668
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 137