مفهوم دادگری در نگارۀ ثناگویی امیر دزدان | ||
| هنرهای صناعی ایران | ||
| مقاله 1، دوره 6، شماره 1 - شماره پیاپی 10، شهریور 1402، صفحه 5-22 اصل مقاله (737.82 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22052/hsi.2023.252526.1095 | ||
| نویسندگان | ||
| میثم روشنی1؛ مهدی کشاورز افشار* 2 | ||
| 1کارشناس ارشد پژوهش هنر، گروه پژوهش و تاریخ هنر، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران | ||
| 2استادیار گروه پژوهش و تاریخ هنر، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران (نویسنده مسئول) | ||
| چکیده | ||
| دادگری به‌عنوان یک مفهوم فراگیر، به اشکال مختلف در هنر و ادبیات ایران بروز یافته‌است. در اندیشهٔ سیاسی ایرانشهری، برقراری نظم دربار، مبتنی بر قواعد نظم مقدس کیهانی یکی از الزامات دادگری محسوب می‌شد. با بروز تحولاتی در دوران شاهرخ، امیران لشکر ضمن لشکرداری، در راستای کسب قدرت دیوانی نیز اقدام می‌کردند. این فرایند از منظر اندیشهٔ سیاسی ایرانشهری مصداقی از بیداد و بی‌نظمی بود. بر این اساس، به‌نظر می‌رسد بروز نگارهٔ ثناگویی امیر دزدان در نسخهٔ بایسنغری گلستان سعدی، ضرورت بروز دادگری و برقراری نظم دربار را از سوی هنرمندان مکتب هرات و در نسبت با احوال زمانه آشکار می‌کند. بنابراین با هدف شناخت نسبت مفهوم دادگری و شکل‌گیری نگارهٔ ثناگویی امیر دزدان، این سوال طرح گردید که روایت گلستان سعدی از حکایت ثناگویی امیر دزدان و تصویرگری آن در نسخهٔ بایسنغری گلستان سعدی، چه نسبتی با ضرورت دادگری و برقراری نظم دربار در زمان حکومت شاهرخ تیموری و فرزندش بایسنغر دارد؟ ضرورت و اهمیت این مقاله نیز در بررسی وجوه سیاسی ـ اجتماعی هنر ایران است. روش تحقیق این مطالعه توصیفی- تحلیلی و تاریخی و روش گردآوری داده‌های آن به‌صورت اسنادی و کتابخانه‌ای است. نتایج به‌دست‌آمده نشان می‌دهد که نگارهٔ ثناگویی امیر دزدان، با توجه به شواهد تاریخی در زمرهٔ آثار سنت اندرزدهی سیاسی و آشکارکنندهٔ ضرورت توجه حاکم به دادگری و برقراری نظم دربار است. این تصویر که وضعیتی از بیداد را تجسم می‌بخشد، نقش و حضور امیران تیموری در دربار را نظیری بر امیر دزدان طرح می‌کند. از طرف دیگر، نگارگران در تداوم نقش سعدی در اندرزدهی سیاسی، ناشایست‌بودن ثناگویی در دربار را نیز موردتوجه قرار داده و عاقبت ناپسند آن را متذکر می‌شوند. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| نگارگری؛ مکتب هرات؛ اندرزدهی سیاسی؛ دادگری؛ گلستان سعدی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,187 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 810 |
||