شاهنامه بر بوم کاشی (معرفی و شناخت شخصیت‌های تصویری میز سرامیکی موزهٔ آبگینه و سفالینه‌های ایران) | ||
| هنرهای صناعی ایران | ||
| مقاله 4، دوره 6، شماره 1 - شماره پیاپی 10، شهریور 1402، صفحه 69-92 اصل مقاله (1.62 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22052/hsi.2023.248616.1094 | ||
| نویسندگان | ||
| مریم کلبادی نژاد* 1؛ فتانه رحیمی2 | ||
| 1استادیار، گروه تاریخ و باستان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، تهران، ایران (نویسنده مسئول) | ||
| 2دانشجوی دکتری باستان‌شناسی دوران اسلامی، گروه تاریخ و باستان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| آثار هنری همواره نشانگر پیوند فرهنگ با جریانات اجتماعی و سیاسی جامعه هستند. همین پیوند، ارزش آثار هنری را چند برابر کرده و پژوهشگران را مشتاق به شناسایی آن‌ها می‌کند. دوران قاجار، عصر تحولات هنری و تاریخی و پیشرفت فنون هنر کاشیکاری می‌باشد. در این بین نقوش انسانی در کاشیکاری با ترویج باستان‌گرایی توسعه یافتند. روند ملی‌گرایی در هنر و تقارن آن با اشاعهٔ غربگرایی باعث رشد آثار هنری با موضوعات پادشاهی و اسطوره‌ای ایران شد. تأکید بر این اصل فرهنگی و حفظ آن برای زنده نگه‌داشتن هویت انسانی و روح جامعه‌ای پویا، تعامل و اقتدار ملی و درنهایت انسجام بُعد معنوی ضروری بود. میز سرامیکی با نقوش پهلوانان اسطوره‌ای و شاهنامه‌ای موجود در موزه آبگینه که به دورهٔ قاجار تعلق دارد، به گونه‌ای گواه این موضوع است. روش تحقیق در پژوهش حاضر، توصیفی ـ تحلیلی و روش گردآوری اطلاعات بر پایهٔ منابع کتابخانه‌‌ای و بازدید میدانی می‌باشد و با استناد به مطالعهٔ شخصیت‌های شاهنامه‌ای که بر میز مذکور نقش شده‌اند، به این موارد پرداخته است:1) شناخت نقش رستم و دیگر پهلوانان شاهنامه در مجالس موجود روی میز و تطبیق آن با ابیات شاهنامه و صحنه‌های مشابه چاپ سنگی؛ ۲) شناسایی ویژگی‌‌های سبک، ترکیب‌بندی و زیبایی‌شناسی میز موزه آبگینه. نتایج به‌دست‌آمده از پژوهش حاضر بیانگر این مطلب است که میز موردمطالعه، به لحاظ ویژگی تمایل برای بازگشت به فرهنگ کهن ایرانی در دورهٔ قاجار، نقوشی از پهلوانان شاهنامه را داراست که ویژگی تصویرگری هرکدام با تصویر مشابهشان در دیگر آثار هنری و اشعار شاهنامه قابل مقایسه است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| کاشیکاری قاجار؛ شاهان اسطوره‌ای شاهنامه؛ میز کاشی؛ موزه آبگینه و سفالینه‌های ایران | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,322 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,123 |
||