طبقهبندی فرشهای امضادار محمد ارجمند کرمانی از منظر طراحی و عوامل مؤثر بر شکلگیری آن | ||
| هنرهای صناعی ایران | ||
| مقاله 7، دوره 6، شماره 1 - شماره پیاپی 10، شهریور 1402، صفحه 133-156 اصل مقاله (1.32 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22052/hsi.2023.248385.1067 | ||
| نویسندگان | ||
| فائزه جعفری محمدآبادی1؛ صمد سامانیان* 2؛ ایمان زکریایی کرمانی3 | ||
| 1دانش‌آموختۀ کارشناسی‌ارشد گروه صنایع‌دستی، دانشگاه هنر تهران، تهران، ایران | ||
| 2استاد گروه صنایع‌دستی، دانشگاه هنر تهران، تهران، ایران (نویسنده مسئول) | ||
| 3استادیار گروه فرش، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران | ||
| چکیده | ||
| هنر قالی‌‌بافی کرمان در طول تاریخ دارای شهرت جهانی بوده و از دورۀ صفویه مورد توجه و حمایت حکّام و دولت‌‌مردان وقت و به تبع آن سایر اقشار جامعه واقع شده‌است. در سیر تحولات تاریخ فرش کرمان نام افرادی دیده می‌شود که در این حوزه تأثیر به‌‌سزایی از خود به جای گذاشته‌‌اند و بعد از گذشت سال‌‌ها و حتی قرن‌‌ها، نام آن‌‌ها هم‌چنان زنده است. یکی از این افراد محمد ارجمند کرمانی می‌باشد که جزو بزرگترین تولیدکنندگان فرش کرمان از اواخر دورۀ قاجار تا دورۀ پهلوی به‌شمار می‌‌آید. پژوهش حاضر به طبقهبندی فرشهای امضادار تولیدشده توسط محمد ارجمند از منظر طراحی، در بازۀ زمانی ذکرشده پرداخته‌است. هدف از انجام این پژوهش، طبقهبندی طرح و نقش فرشهای امضادار ارجمند بوده‌است. در راستای رسیدن به این هدف، این پرسش‌‌ها مطرح شدند: ۱. قالی‌‌های امضادار تولیدشده توسط ارجمند در کدام‌یک از گروه‌‌های طرح فرش ایران قرار می‌گیرند؟ 2. مؤلفه‌‌های اثرگذار بر شکلگیری طرح‌‌های متنوع در فرشهای امضادار ارجمند چه بوده‌است؟ اطلاعات این پژوهش که به لحاظ محتوا، توصیفی ـ تحلیلی است، به‌صورت میدانی و مصاحبه با خانواده ارجمند و افراد ذیصلاح، هم‌چنین منابع مکتوب و کتابخانه‌‌ای گردآوری و تنظیم شده و در این پژوهش ۲۱ تخته‌فرش امضادار ارجمند به روش نمونه‌گیری هدفمند مورد مطالعه قرار گرفته‌‌اند. با طبقهبندی آثار ارجمند از منظر طراحی مشخص شد ایشان دسته‌‌های متفاوت طرح و نقش ازجمله طرح تصویری و تزیینی را تولید کرده‌است. از آن‌جایی که درون هر گروه تنوع طرح و نقش دیده‌شد، طبقهبندی جزئی‌‌تر آثار نیز انجام گرفت. بنابراین هر گروه از طرح‌ها، دارای دسته‌‌های متنوعی است. با وجود تنوع طرح در آثار ارجمند، پایبندی وی به اصالت نقوش فرشهای قاجار و صفوی کرمان دیده‌شد. علاوه بر این‌‌ها نتایج پژوهش نشان می‌‌دهد توجه به سفارشات و سیستم منحصربه‌فرد تولید از مهم‌‌ترین عوامل تأثیرگذار بر شکلگیری گروه‌‌های متنوع طرح در فرشهای ارجمند بوده‌است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| محمد ارجمند کرمانی؛ فرش کرمان؛ طرح و نقش فرش کرمان؛ طبقهبندی طرح‌‌های فرش؛ فرشهای امضادار | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 6,038 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,115 |
||