وفای مُشَکّک در فلسفۀ مولانا | ||
| مطالعات عرفانی | ||
| مقاله 1، دوره 18، شماره 2 - شماره پیاپی 36، دی 1401، صفحه 5-30 اصل مقاله (417.58 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| نویسنده | ||
| علی بابایی* | ||
| دانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده الهیات و علوم اسلامی، دانشگاه تبریز | ||
| چکیده | ||
| اندیشۀ مولانا دارای نظامِ معرفتیِ منسجمی است که از ویژگیهای کلیِ یک نظامِ معرفتی برخوردار است و نظمِ معنویِ خاصی را تداعی میکند؛ این نظام با همۀ تفاوتها، در امهاتِ مباحث با آموزههای بسیاری از حکمای اسلامی در موضوعاتِ مختلف هماهنگی دارد و یا دستکم قابلِ تطبیق است؛ یکی از اصلهای مهمِ مشترک در میانِ آموزههای حکمت اسلامی و عرفان مولوی، اصلِ تشکیک و لازمههای آن مانندِ مراتبی بودنِ هستی و معرفت است. تحققِ تشکیکی هریک از شاخههای وجود و معرفت، وجودِ نظمِ شگفتانگیزی از معانی در عالمِ معنا را جلوهگر میسازد. ویژگی کلی نظامِ معرفتی مطرح در عالم اسلام این است که بر سهگانههای «مجردِ محض، برزخ و مادی محض» مبتنی است؛ و سهگانههای مختلفی در حوزههای مختلفِ وجودی و معرفتی بر اساسِ این اصلِ کلی قابلِ طرح است. شئون سهگانۀ حقتعالی، مراتب سهگانۀ عالم، مراتب سهگانۀ نیروهای انسان، و نیز مراتبِ سهگانۀ حالاتِ انسانی یعنی بیداری، خواب و مرگ، با موضوعِ حاضر ارتباطی وثیق و عمیق دارد. حال موضوعِ مهمِ «وفا» نیز باید نسبتی با این نظامِ وجودی و معرفتی داشته باشد و جایگاهی در منظومۀ معرفتی مولانا به خود اختصاص دهد. ما ضمنِ اشاره به جایگاهِ وفا در نظامِ اندیشۀ مولانا در قالبِ نموداری، جوانبِ این موضوع را بررسی میکنیم. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اصل تشکیک؛ وفا؛ حکمت اسلامی؛ مولوی | ||
| مراجع | ||
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 664 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,370 |
||
