سامانه مدیریت نشریات علمی دانشگاه کاشان

راهی, غلامرضا, بحرینی, فاطمه, خسروشاهی, محمد, بیابانی, لیلا. (1401). پایش و پیش‌بینی عوامل اقلیمی مؤثر بر تحرک‌پذیری تپه‌های ماسه‌ای با استفاده از شاخص لنکستر (مطالعۀ موردی: دیر، استان بوشهر). سامانه مدیریت نشریات علمی, 11(36), 41-54. doi: 10.22052/deej.2021.11.36.41
غلامرضا راهی; فاطمه بحرینی; محمد خسروشاهی; لیلا بیابانی. "پایش و پیش‌بینی عوامل اقلیمی مؤثر بر تحرک‌پذیری تپه‌های ماسه‌ای با استفاده از شاخص لنکستر (مطالعۀ موردی: دیر، استان بوشهر)". سامانه مدیریت نشریات علمی, 11, 36, 1401, 41-54. doi: 10.22052/deej.2021.11.36.41
راهی, غلامرضا, بحرینی, فاطمه, خسروشاهی, محمد, بیابانی, لیلا. (1401). 'پایش و پیش‌بینی عوامل اقلیمی مؤثر بر تحرک‌پذیری تپه‌های ماسه‌ای با استفاده از شاخص لنکستر (مطالعۀ موردی: دیر، استان بوشهر)', سامانه مدیریت نشریات علمی, 11(36), pp. 41-54. doi: 10.22052/deej.2021.11.36.41
راهی, غلامرضا, بحرینی, فاطمه, خسروشاهی, محمد, بیابانی, لیلا. پایش و پیش‌بینی عوامل اقلیمی مؤثر بر تحرک‌پذیری تپه‌های ماسه‌ای با استفاده از شاخص لنکستر (مطالعۀ موردی: دیر، استان بوشهر). سامانه مدیریت نشریات علمی, 1401; 11(36): 41-54. doi: 10.22052/deej.2021.11.36.41

پایش و پیش‌بینی عوامل اقلیمی مؤثر بر تحرک‌پذیری تپه‌های ماسه‌ای با استفاده از شاخص لنکستر (مطالعۀ موردی: دیر، استان بوشهر)

مهندسی اکوسیستم بیابان
دوره 11، شماره 36، آذر 1401، صفحه 41-54    اصل مقاله (606.28 K)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22052/deej.2021.11.36.41
نویسندگان
غلامرضا راهی* 1؛ فاطمه بحرینی1؛ محمد خسروشاهی2؛ لیلا بیابانی3
1مرکز تحقیقات
2موسسه جنگل ها ومراتع
3دانشگاه تهران
چکیده
تپه‌های ماسه‌ای از مهم‌ترین و حساس‌ترین لندفرم‌های حساس به فرسایش بادی‌اند که میزان فعالیت آن‌ها بسته به شدتِ تأثیر عوامل متعدد اقلیمی و زمینی، متفاوت است. ﻣﺤﺪودۀ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻲ، ﻳﻜﻲ از ﺷﻬﺮﺳﺘﺎنﻫﺎی اﺳﺘﺎن ﺑﻮﺷﻬﺮ در ﺟﻨﻮب اﻳﺮان ﻗﺮار دارد که همواره فعالیت تپه‌های ماسه‌ای مشکلات فراوانی را برای مردم محلی ایجاد کرده است. به‌منظور کاهش خسارات ناشی از آن، شناسایی تپه‌های ماسه‌ای فعال و عوامل تأثیرگذار بر آن‌ها، امری ضروری است. لذا در این تحقیق، ابتدا روند پارامترهای اقلیمی بارندگی، دما، تبخیر و تعرق، سرعت باد و پدیدۀ ریزگرد با منشأ محلی و غیرمحلی در مقیاس‌های سالانه مورد بررسی قرار گرفت. به این منظور، از داده‌های ساعتی سرعت باد، کد پدیده‌های گردوغبار، داده‌های بارندگی، دمای هوا و تبخیر و تعرق ایستگاه دیر در دورۀ آماری 1989 تا 2018 استفاده شد. سپس با محاسبۀ درصد فراوانی بادهای فرساینده و شاخص خشکی، با بهره‌گیری از شاخص لنکستر وضعیت تحرک‌پذیری ماسه‌های روان در منطقه، طی دورۀ آماری 30 ساله مورد واکاوی قرار گرفت. به‌منظور پیش‌بینی اثر تغییر احتمالی عوامل اقلیمی بر تحرک‌پذیری ماسه‌های روان از آزمون تحلیل حساسیت استفاده شد. نتایج نشان داد میزان فعالیت تپه‌های ماسه‌ای طبق شاخص لنکستر طی دورۀ آماری 30 ساله کاملاً فعال است و بر اساس شاخص خشکی منطقه در سه کلاس فراخشک، خشک و نیمه‌خشک و در معرض خطر بیابان‌زایی واقعی، بسیار شدید و شدید قرار دارند. بر اساس آزمون تحلیل حساسیت مشخص شد چنانچه در آینده درصد فراوانی بادهای بیشتر از آستانۀ فرسایش در منطقۀ دیر 30% افزایش یابد، فعالیت و حرکت تپه‌های‌ ماسه‌ای 30% افزایش نشان می‌دهد، درحالی‌که با افزایش 30 % بارندگی 23% کاهش در فعالیت تپه‌های ماسه‌ای مشاهده می‌شود. 
کلیدواژه‌ها
تپه‌های ماسه‌ای؛ تحلیل حساسیت؛ دیر؛ شاخص لنکستر
سایر فایل های مرتبط با مقاله
مراجع
  1. Ahmadi, M., Ramesht, M. H. and Darfashi, K., 2014. Investigation of shoreline change trends using remote sensing techniques and GIS, Case study: Bandar Dayer coast, Persian Gulf. Geography and planning Environmental 25 – 3, 1-12. (In Persian)
  2. Ahmadi Birgani, H., 2008. Simulation of sand dune movement using experimental and numerical methods (Case study: Erg Kashan). Master Thesis M.Sc. thesis, University of f Tehran, 91 pp.
  3. Arens, B., Geelen, L., Slings, R. and Wondergem, H., 2005. Restoration of dune mobility in the Netherlands, The First Conference Dunes and Estuaries. Koksijde, Belgium.
  4. Ashkenazy, Y., Yizhaq, H. and Tsoar, H., 2012. Sand dune mobility under climate change in the Kalahari and Australian Deserts. Climatic Change 112(3), 1-23.
  5. Da Silva, M. and Hesp, P.A., 2013. Increasing rainfall, decreasing winds, and historical changes in Santa Catarina dunefields, southern Brazil. Journal Earth Surface Processes and Landforms 38, 1036–1045.
  6. Feagin, R., Furman, M., Salgado, K., Martinez, M.L., Innocenti, R.A., Eubanks, K., Figlus, J., Huff, T.P., Sigren, J. and Silvae, R., 2019. The role of beach and sand dune vegetation in mediating wave run up erosion, Estuarine. Coastal and Shelf Science 219, 97–106.
  7. Gao, J., Kennedy, D. and Konlechner, T., 2020. Coastal dune mobility over the past century: A global review. Available at https://doi.org/10.1177/0309133320919612-05 -22/ Article Research. htm (visited 22 May 2020).
  8. Garcia-Lozano, C. and Pintó, J., 2018. Current status and future restoration of coastal dune systems on the Catalan shoreline (Spain, NW Mediterranean Sea), Journal of Coastal Conservation, 22, 519–532.
  9. Hejazi, A. and Mahmoudi, Sh., 2017. Investigation of textural characteristics of sand dunes in the east of Jask city. Sepehr Information Quarterly 26(101), 129-119.(In Persian)
  10. Johanna, C.S., Hamish, A.M. and David, T.N., 2008. Meteorological controls on sand transport and dune morphology in a polar-desert: Victoria Valley, Antarctica. Journal Earth Surface 33, 1875–1891.
  11. Khosravi, M., Fotouhi, P. and Piruzadeh, S., 2015. Study of temporal-spatial changes of sandy coastal hills using remote sensing (RS) studied: West Zarabad region. Journal of Spatial Analysis of Environmental Hazards 2 – 4, 1-14. (In Persian)
  12. Lancaster, N., 1998. Development of linear dunes in the southwestern Kalahari, southern Africa. Journal Arid Environment 14, 233–244.
  13. Naimi, M., Zandifar, S., Khosroshahi, M., Ashuri, P. and Abbasi, H.R., 2021. The effect of climate change on the mobility of sand dunes in Sabzevar city. Journal of Desert Management, Research Article 9, 1- 18. (In Persian)
  14. Nazari Samani, A., Rahdari, M. and Rahi, Gh. R., 2020. Evaluation of spatial changes of wind erosion of lands on the shores of Lake Urmia. Journal of Desert Management15, 53-72. (In Persian)
  15. Rahdari, M.R. and Rodríguez-Seijo, A., 2021. Monitoring Sand Drift Potential and Sand Dune Mobility over the Last Three Decades (Khartouran Erg, Sabzevar, NE Iran). Journal sustainability13 (9050):1–16. Available at: https://doi.org/10.3390/su13169050. htm (visited 12 August 2021).
  16. Shayan, S., Akbarian, M., Yamani, M., SharifiKia, M. and Maghsoudi, M., 2014. Marine hydrodynamics and its effect on the formation of coastal sand masses Case study: Makran west coast. Journal of Geomorphological Research; Quantitative 4, 104-76.(In Persian)
  17. Shahriar, A. and Taherinejad, K., 2017. The role of wind direction and wind homogeneity index in temporal development and determination of sand dunes morphology (Case study: Sadeghabad-Bafgh citadel). Journal Quaternary Quarterly of Iran4 -2, 201-214 .(In Persian)
  18. Taniguchi, K., Endo, N. and Sekiguchi, H., 2012. The effect of periodic changes in wind direction on the deformation and morphology of isolated sand dunes based on flume experiments and field data from the Western Sahara. Geomorphology 179-15, 286-299.
  19. Vali, A. and Roustaei, F., 2017. A study of wind erosion trends in Central Iran using dust storm index in the last fifty years. Water and Soil Sciences - Agricultural Science and Technology and Natural Resources 21(4),189-200.(In Persian)
  20. Williams, A.T., Duck, R.W. and Phillips, M.R., 2011. Coastal dune vulnerability among selected Scottish systems. Journal of Coastal Research, 64, 1263-1267.
  21. Yousefi, A., Ghodrati, M. and Khosroshahi, M., 2021. Monitoring and forecasting of climatic factors affecting the mobility of sand dunes in Semnan province. Journal of Soil and Water Resources Protection 10- 4, 142-127. (In Persian)
  22. Zandifar, S., Khosroshahi, M., Ebrahimi Khosfi, Z. and Naimi, M., 2020. Predicting the mobility status of quick sands in the future based on the sensitivity analysis test (Case study: Manjil city). Geographical studies of arid regions10 -39, 18-35. (In Persian)
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 813
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 543