پایش و پیشبینی عوامل اقلیمی مؤثر بر تحرکپذیری تپههای ماسهای با استفاده از شاخص لنکستر (مطالعۀ موردی: دیر، استان بوشهر) | ||
| مهندسی اکوسیستم بیابان | ||
| دوره 11، شماره 36، پاییز 1401، صفحه 41-54 اصل مقاله (606.28 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22052/deej.2021.11.36.41 | ||
| نویسندگان | ||
| غلامرضا راهی* 1؛ فاطمه بحرینی1؛ محمد خسروشاهی2؛ لیلا بیابانی3 | ||
| 1مرکز تحقیقات | ||
| 2موسسه جنگل ها ومراتع | ||
| 3دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| تپههای ماسهای از مهمترین و حساسترین لندفرمهای حساس به فرسایش بادیاند که میزان فعالیت آنها بسته به شدتِ تأثیر عوامل متعدد اقلیمی و زمینی، متفاوت است. ﻣﺤﺪودۀ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﻲ، ﻳﻜﻲ از ﺷﻬﺮﺳﺘﺎنﻫﺎی اﺳﺘﺎن ﺑﻮﺷﻬﺮ در ﺟﻨﻮب اﻳﺮان ﻗﺮار دارد که همواره فعالیت تپههای ماسهای مشکلات فراوانی را برای مردم محلی ایجاد کرده است. بهمنظور کاهش خسارات ناشی از آن، شناسایی تپههای ماسهای فعال و عوامل تأثیرگذار بر آنها، امری ضروری است. لذا در این تحقیق، ابتدا روند پارامترهای اقلیمی بارندگی، دما، تبخیر و تعرق، سرعت باد و پدیدۀ ریزگرد با منشأ محلی و غیرمحلی در مقیاسهای سالانه مورد بررسی قرار گرفت. به این منظور، از دادههای ساعتی سرعت باد، کد پدیدههای گردوغبار، دادههای بارندگی، دمای هوا و تبخیر و تعرق ایستگاه دیر در دورۀ آماری 1989 تا 2018 استفاده شد. سپس با محاسبۀ درصد فراوانی بادهای فرساینده و شاخص خشکی، با بهرهگیری از شاخص لنکستر وضعیت تحرکپذیری ماسههای روان در منطقه، طی دورۀ آماری 30 ساله مورد واکاوی قرار گرفت. بهمنظور پیشبینی اثر تغییر احتمالی عوامل اقلیمی بر تحرکپذیری ماسههای روان از آزمون تحلیل حساسیت استفاده شد. نتایج نشان داد میزان فعالیت تپههای ماسهای طبق شاخص لنکستر طی دورۀ آماری 30 ساله کاملاً فعال است و بر اساس شاخص خشکی منطقه در سه کلاس فراخشک، خشک و نیمهخشک و در معرض خطر بیابانزایی واقعی، بسیار شدید و شدید قرار دارند. بر اساس آزمون تحلیل حساسیت مشخص شد چنانچه در آینده درصد فراوانی بادهای بیشتر از آستانۀ فرسایش در منطقۀ دیر 30% افزایش یابد، فعالیت و حرکت تپههای ماسهای 30% افزایش نشان میدهد، درحالیکه با افزایش 30 % بارندگی 23% کاهش در فعالیت تپههای ماسهای مشاهده میشود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تپههای ماسهای؛ تحلیل حساسیت؛ دیر؛ شاخص لنکستر | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 842 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 568 |
||