بازخوانی قالی «ماموطن» از منظر نشانهشناسی اجتماعی تصویر | ||
| هنرهای صناعی ایران | ||
| مقاله 6، دوره 5، شماره 2 - شماره پیاپی 9، اسفند 1401، صفحه 83-100 اصل مقاله (962.01 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22052/hsi.2022.246794.1046 | ||
| نویسندگان | ||
| سید محمد رضا طبسی1؛ ایمان زکریایی کرمانی* 2 | ||
| 1دانشجوی دکتری، گروه پژوهشهنر، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران | ||
| 2استادیار، گروه فرش، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران | ||
| چکیده | ||
| بازنمایی ایران در شمایل یک زن، در آثار مکتوب یا تصویری اواخر قاجار و نیز عصر سلطنت پهلوی، امری مرسوم بوده است. قالی تصویری «ماموطن» نیز از این دست آثار است. هدف از این تحقیق، شناخت معانی موجود در عناصر تصویری متن مورد مطالعه، بهویژه «ماموطن»، با رجوع به پیشمتنها و تحولات تاریخی- اجتماعی است. این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی و مطالعات اسنادی به تحلیل یک نمونه از این نوع قالی میپردازد و در جهت پاسخگویی به این پرسش بوده که هریک از عناصر تصویری بازنمودهشده در متن و ترکیب آنها با یکدیگر چه معنایی در یک نظام نشانهشناسانه مییابند؟ برای پاسخ به این سوال از چارچوب نشانهشناسی اجتماعی تصویر کرس و ونلیوون جهت شناخت ابعاد و کارکرد اجتماعی نشانههای تصویری قالی مذکور استفاده شده است. اهم یافتههای پژوهش از سویی دلالت به برساختگی تصویر مورد مطالعه در توجیه قدرتگیری پهلوی اول دارد و از سوی دیگر نیز مشخصکنندۀ ماهیت ایدئولوژیک و سوگیرانۀ متن است. نتایج این تحقیق، همچنین آشکارکنندۀ مفصلبندی گفتمان مسلط سیاسی در متن قالی بهواسطۀ حضور عنصر تصویری «ماموطن» است و نیز بیانگر سطح معنایی نوستالژیک متن در تقدیس گذشته و بازتعریف آن در زمان حال میباشد. ایجاد مشروعیت برای شکلگیری قدرت در نظام سیاسی مردانه از طریق بازپراکنش دانش ضعف زنانه- مادرانۀ وطن در جامعه، با متنیتیافتن در سه قالب پوستر، پردههای قلمکار و قالی تصویری نیز از دیگر یافتههای این پژوهش است. همچنین روشن شد که متن از پیشمتنهای اروپایی تأثیر پذیرفته است و نیز مشخص گردید که با توجه به الهامپذیری قسمتی از پیکرۀ مطالعاتی از نقشبرجستههای باستانی، روش مورد استفاده دارای محدودیتهایی در توصیف متن میباشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| قالی ایران؛ تحلیل تصویر؛ نشانهشناسی اجتماعی؛ مشروعیت؛ قدرت | ||
| مراجع | ||
منابع اینترنتی
URL1: https:// galerieshabab.com/rugs/vintage-persian-mashad-pictorial-rug-22901?from=s&rp=20 (Access Date: 2021/8/1)
URL2: https://safari-rugs.com/products/51449-sarouk-persian-rug (Access Date: 2021/12/1)
URL3: https:// atighajat.blogsky.com/1399/11/23/post-1077 (Access Date: 2021/12/11)
URL4: https://digitalcommons.buffalostate.edu/french_all/61 (Access Date: 2021/11/11)
URL5: https://www.lets-get-lost.com/blog/2011/06/satirical-maps-of-the-world )Access Date: 2021/4/11)
URL6: https://galerieshabab.com/rugs/vintage-persian-pictorial-shiraz-25029?from=s&rp=3 (Access Date: 2021/12/1)
URL7: https://galerieshabab.com/rugs/vintage-shiraz-pictoral-rug-13302?from=s&rp=16 (Access Date: 2021/11/1)
URL8: https://digitalcommons.buffalostate.edu/french_all/21 (Access Date: 2021/10/15) | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,043 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 943 |
||
