کاربرد بعد فراکتال در تحلیل حساسیتپذیری سازندهای زمینشناسی مناطق خشک (مطالعۀ موردی: حوزۀ آبخیز دشت یزد- اردکان) | ||
| مهندسی اکوسیستم بیابان | ||
| مقاله 1، دوره 8، شماره 24، شهریور 1398، صفحه 1-18 اصل مقاله (934.6 K) | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22052/deej.2018.7.24.1 | ||
| نویسندگان | ||
| مژده محمدی خشویی1؛ محمدرضا اختصاصی* 2؛ علی طالبی2؛ زین العابدین حسینی2 | ||
| 1دکتری آبخیزداری دانشکده منابع طبیعی | ||
| 2دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه یزد | ||
| چکیده | ||
| هندسۀ فراکتال یا همان زبان ریاضی طبیعت، ابزاری کمّی برای بررسی ژئومورفولوژی شبکههای زهکشی و مدلسازی بسیاری از پدیدههای پیچیده طبیعی است. از آنجا که متغیرهای زمینشناسی تأثیر گستردهای بر ماهیت و فعالیت سیستمهای شبکۀ آبراههای دارند، در این بررسی، نقش سنگشناسی و سازند زمینشناسی در کمّیسازی شبکهزهکشی حوضۀ دشت یزد- اردکان استفاده شده است. مقادیر عددی بُعد فراکتال برای سه سازند زمینشناسی حوضه مورد مطالعه به دست آمد؛ میانگین بعد فراکتال 149/1 نشاندهندۀ سازند آهک تفت، میانگین بُعد فراکتال 161/1، سازند گرانیت و مقدار 207/1 سازند کهر است که بیشترین مقدار عددی بُعد فراکتال در سازند کهر (279/1) و کمترین آن در سازند تفت (046/1) محاسبه شد. استفاده از آزمون تجزیۀ واریانس یکطرفه نشان داد بین میانگین بُعد فراکتال سه سازند زمینشناسی با اطمینان 99/0 اختلاف معنیدار وجود دارد. نتایج حاصل از این بررسی، روابط معنیداری بین ابعاد فراکتال شبکهزهکشی و شاخصهای مورفومتریک (تراکم زهکشی، تعداد رتبه، متوسط طول رتبه و فراوانی رتبه) نیز نشان میدهد که بیشترین ضریب همبستگی متعلق به روابط رگرسیونی بین تراکم شبکهزهکشی و بُعد فراکتال است (در سطح 99/0). نتایج بررسی عدم قطعیت کارایی بُعد فراکتال در طبقهبندی و تفکیک سازندهای زمینشناسی نشان داد که تنها در سازند زمینشناسی کهر با احتمال 90درصد بُعد فراکتال از روند ثابتی برخوردار است و در دو سازند زمینشناسی آهک تفت و سازند گرانیت شیرکوه، این میزان حدود 70درصد میباشد. بنابراین بُعد فراکتال در شناسایی شبکهزهکشی سازند کهر، قویتر از دو سازند دیگر گرانیتی و آهکی عمل کرده و توانایی بیشتری نشان میدهد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شبکهزهکشی؛ بُعد فراکتال؛ سازندهای زمینشناسی؛ دشت یزد-اردکان؛ عدم قطعیت | ||
|
سایر فایل های مرتبط با مقاله
|
||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 542 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 423 |
||
