سامانه مدیریت نشریات علمی دانشگاه کاشان

حلبیان, امیرحسین. (1401). ارزیابی تغییرات مکانی و زمانی بارش در ایران. سامانه مدیریت نشریات علمی, 5(13), 101-116.
امیرحسین حلبیان. "ارزیابی تغییرات مکانی و زمانی بارش در ایران". سامانه مدیریت نشریات علمی, 5, 13, 1401, 101-116.
حلبیان, امیرحسین. (1401). 'ارزیابی تغییرات مکانی و زمانی بارش در ایران', سامانه مدیریت نشریات علمی, 5(13), pp. 101-116.
حلبیان, امیرحسین. ارزیابی تغییرات مکانی و زمانی بارش در ایران. سامانه مدیریت نشریات علمی, 1401; 5(13): 101-116.

ارزیابی تغییرات مکانی و زمانی بارش در ایران

مهندسی اکوسیستم بیابان
مقاله 9، دوره 5، شماره 13، اسفند 1395، صفحه 101-116    اصل مقاله (2 M)
نویسنده
امیرحسین حلبیان*
دانشگاه پیام نور
چکیده
در این پژوهش، به‌منظور واکاوی تغییرات مکانی و زمانی بارش ایران، از داده‌های پایگاه داده GPCC که دارای تفکیک مکانی 0/5 * 0/5 درجه است، در یک دورۀ 40 ساله (1974ـ2013) استفاده شده است. نخست برای تحلیل مکانی بارش، از داده‌های استخراج‌شده از این فراوردۀ بارشی میانگینِ سالانه، فصلی و ماهانه تهیه و سپس با روش  IDW در نرم‌افزار GIS، 17 نقشۀ میانگین برای بارش تولید شد. برای بررسی زمانی بارش با استفاده از میانگین وزنی داده‌های بارش، 17 نمودار سری زمانی تهیه و معناداری روند سری‌های زمانی نیز از طریق آزمون ناپارامتری من‌ـ‌کندال در سطح 95 درصد آزمون شد. نتایج پژوهش نشان داد که میانگین بارش یاخته‌ای کشور 255/22 میلی‌متر است. بیشینۀ بارش در سواحل و کرانه‌های غربی دریای خزر و ارتفاعات زاگرس و کمینۀ بارش عمدتاً در بخش‌های مرکزی و شرقی و جنوب شرقی کشور مشاهده می‌شود. در عین حال، هرچه از سمت شمال، شمال ‌غرب و غرب کشور به‌سمت بخش‌های مرکزی، شرقی و جنوبی پیش رویم، از میزان بارش سالانه نیز کاسته می‌شود. فصل زمستان با میانگین یاخته‌ای بارش 79/6 میلی‌متر و فصل تابستان با میانگین 11/5 میلی‌متر، به‌ترتیب پربارش‌ترین و کم‌بارش‌ترین فصل‌های ایران هستند. بیشینۀ بارش فصل زمستان در کشور منطبق بر کرانه‌های غربی خزر و قلل ارتفاعات زاگرس در غرب کشور است. این در حالی است که کمینۀ بارش در این فصل بخش‌های مرکزی، شرقی و جنوبی کشور را دربرمی‌گیرد. واکاوی نقشه‌های ماهانۀ بارش ایران نیز حاکی از دو گروه زمانی بارش است: ماه‌های نوامبر (آبان)، دسامبر (آذر)، ژانویه (دی)، فوریه (بهمن)، مارس (اسفند) و آوریل (فرودین) با میانگین بارش بیش از 23/3 میلی‌متر، پربارش‌ترین ماه‌های سال و ماه‌های می (اردیبهشت)، ژوئن (خرداد)، جولای (تیر)، آگوست (مرداد)، سپتامبر (شهریور) و اکتبر (مهر) کم‌بارش‌ترین ماه‌های سال هستند. در سری زمانی بارش سالانۀ ایران در سطح اطمینان 95 درصد، بارش روندی معنادار و کاهشی از خود نشان می‌دهد. در این سری زمانی، روند سالانۀ بارش در ایران از سال 1992 تا 2013 کاهشی است. در سری‌های زمانی فصلی، فصل زمستان روندی معنادار و کاهشی دارد، ولی در فصول بهار و تابستان و پاییز، فرض وجود روند تأیید نشد. بررسی و تحلیل روند بارش ایران در سری‌های زمانی ماهانه نیز حکایت از فقدان معناداری در سطح اطمینان 95 درصد دارد.
کلیدواژه‌ها
بارش؛ واکاوی مکانی‌‌ـ‌زمانی؛ روند؛ من‌ـ‌کندال؛ GPCC؛ ایران
سایر فایل های مرتبط با مقاله
مراجع
  1. Ampitiyawatta, A.D., ShenglianGuo, 2009. precipitation trends in the kalu Ganga basin in srilanka, The Journal of Agricultural Science, vol.4, no.1: 10-18.
  2. Baldwin, M.E, and S.Lakshmivarahan, 2009. Rainfall classification using histogram analysis: An example of data mining in meteorology. Technical Report, School of Computer Science, University of Oklahoma, Norman, Ok.
  3. Chaouche, K. Luc Neppel, Claudine Dieulin, Nicolas Pujol, Bernard Ladouche , Eric Martin , Dallas Salas , Yvan Caballero, 2010, Analyses of precipitation, temperature and evapotranspiration in a French Mediterranean region in the context of climate change. C. R. Geoscience 342 (2010) 234–243.
  4. DE LUIS. M, Raventos. J.C, Hidalgo. Gonzalez and Longares. L.A, 2010. Is rainfall erosivity increasing in the Mediterranean Iberian Peninsula? Land degradation & development, 21: 139-144.
  5. Drosdowsky Wasyl. 1993. An analysis of Australian seasonal rainfall anomalies 1950- 1987. Inter journal climatological. Vol 13.
  6. Gandomkar, A. Soltani Gord faramarzi, T. Safaripour Chafi, P. Amani, A.R, 2011. Analysis of Precipitation and Temperature Trends in Sefid-Roud Basin; World Academy of Science, Engineering and Technology 59 2011.
  7. Gemmer, M., S. Becker, T. Jiang, 2004. Observed monthly precipitation trendsin China 1951–2002, Theor. Appl. Climatol. 77, 39–45.
  8. Hartman, H., Andresky, L., 2013. flooding in Indus River Basin – A Spatiotemporal Analysis of Precipitation Records, Global and planetary change, Available online 12 April 2013.
  9. IndraniPal, Abir Al-Tabbaa, 2009. Trends in seasonal precipitation extremes – An indicator of ‘climate change’ in Kerala, India, Journal of Hydrology 367: 62–69.
  10. Javanmard, S., Yatagai, A., Nodzu, M. I., Bodaghjamali, J., Kawamoto, H. 2010. Comparing high-resolution gridded precipitation data with satellite rainfall estimates of TRMM_3B42 over Iran, Advances in Geosciences, Volume 25, pp.119- 125.
  11. Jayawardene, H.K.W.I., D.U.J. Sonnadara, and D.R. Jayewardene, 2005. Trends of Rainfall in Sri Lanka over the Last Century, Sri Lankan Journal of Physics, Vol. 6 : 7-17.
  12. Jiang, T., Su, B., Hartmann, H., 2007. Temporal and spatial trends of precipitation and river flow in the Yangtze River Basin, 1961–2000, Geomorphology, Volume 85, Issues 3–4, 143–154.
  13. Kim, J. S. and Jain, S., 2011. Precipitation trends over the Korean peninsula: typhoon- induced changes and a typology for characterizing climate-related risk, Environ. Res. Lett. 6,034033:1-6.
  14. Keykhosravi kiani, M.S., 2012. Comprative analysis of gird data of Asfezari precipitation and GPCC and GPCP, M.Sc. thesis, University of Isfahan. 88 pp.
  15. Mamedov, R.M., Safarov, S.G., Safarov, E.S., 2009. Current changes of the atmospheric precipitation regime on the territory of Azerbaijan, Geography and Natural resources, Volume 30, Issue 9, PP 403-407.
  16. Masoodian, A., 2011. Climate of Iran, Sharieh toos, Mashhad, Iran.
  17. Masoodian, A., Keykhosravi kiani, M.S., Rayatpishe, F., 2014. Introduction and Comparison of Asfezari precipitation database and GPCC, GPCP and CMAP Database, Journal of geographical research112, 73-87.
  18. Merianji, Z., 2012. Variability of precipitation regim in Iran, ph.D thesis, University of Isfahan.
  19. Mohamadi, B., 2012. Trend analysis of annual rainfall over Iran, Journal of Geography and environmental planning 22 (3), 95-106.
  20. Mohamadi, H., 2010. Applied climatology, Tehran University, Tehran.
  21. Mondal1, A; S. Kundu1, A. Mukhopadhyay, 2012, rainfall trend analysis by mann-kendall test: a case study of north-eastern part of cuttack district, orissa; International Journal of Geology, Earth and Environmental Sciences; Vol. 2 (1) January-April, pp.70-78.
  22. Mosmann, V., Castro, A., Fraile, R., Dessens, J., Sanchez, J., 2004. Detection of statistically trends in summer precipitation of mainland Spain, Atmospheric research, 70, 1, 43-53.
  23. Sen Roy, S., Rouault, M., 2013. Spatial Pattern of seasonal scale trends in extreme hourly precipitation in South Africa, Applied Geography, 39, 151-157.
  24. Turgay, P. and Ercan K. 2005. Trend Analysis in Turkish Precipitation data, Hydrological Processes, vol. 20, Issue 9, pp.2011-2026.
  25. UnkasÏevic, M and Radinovic, D., 2000. Statistical Analysis of Daily Maximum and Monthly Precipitation at Belgrade, J. Theor and Applied Climatol, 66: 241-249.
  26. Vivekanandan, N., 2007. Analysis of trend in rainfall using Non Parametric statistical methods, international symposium on rainfall rate and radio wave propagation, American institute of physics. P: 101-113.
  27. Wan. L, Zhang. X.P, Ma. Q, Sun. Y.P, Ma. T.Y, Zhang. J.J., 2011. spatiotemporal trends of precipitation on the loess Plateau of china, 19th International Congress on Modelling and Simulation, Perth, Australia, 12–16.
  28. Will mottt. C. J., 1978. P-mode principal components analysis, grouping and precipitation regions in California, archive for meteo. Ser. B. Vol 26. No 4.
  29. http://www.esrl.noaa.gov/psd/data/gridded/data.gpcp.html
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 789
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 550