سامانه مدیریت نشریات علمی دانشگاه کاشان

موسوی, سید علی, رنجبر فردوئی, ابوالفضل, موسوی, سید حجت, ساداتی نژاد, سید جواد. (1401). مدل‌سازی فرسایش‌پذیری خاک در منطقۀ خور و بیابانک با استفاده از شاخص‌های دورسنجی. سامانه مدیریت نشریات علمی, 5(13), 67-80.
سید علی موسوی; ابوالفضل رنجبر فردوئی; سید حجت موسوی; سید جواد ساداتی نژاد. "مدل‌سازی فرسایش‌پذیری خاک در منطقۀ خور و بیابانک با استفاده از شاخص‌های دورسنجی". سامانه مدیریت نشریات علمی, 5, 13, 1401, 67-80.
موسوی, سید علی, رنجبر فردوئی, ابوالفضل, موسوی, سید حجت, ساداتی نژاد, سید جواد. (1401). 'مدل‌سازی فرسایش‌پذیری خاک در منطقۀ خور و بیابانک با استفاده از شاخص‌های دورسنجی', سامانه مدیریت نشریات علمی, 5(13), pp. 67-80.
موسوی, سید علی, رنجبر فردوئی, ابوالفضل, موسوی, سید حجت, ساداتی نژاد, سید جواد. مدل‌سازی فرسایش‌پذیری خاک در منطقۀ خور و بیابانک با استفاده از شاخص‌های دورسنجی. سامانه مدیریت نشریات علمی, 1401; 5(13): 67-80.

مدل‌سازی فرسایش‌پذیری خاک در منطقۀ خور و بیابانک با استفاده از شاخص‌های دورسنجی

مهندسی اکوسیستم بیابان
مقاله 6، دوره 5، شماره 13، اسفند 1395، صفحه 67-80    اصل مقاله (1.8 M)
نویسندگان
سید علی موسوی* 1؛ ابوالفضل رنجبر فردوئی1؛ سید حجت موسوی1؛ سید جواد ساداتی نژاد2
1دانشگاه کاشان
2دانشگاه تهران
چکیده
فرسایش خاک توسط نیروی توأمان فرایندهای آب و باد سبب تخریب اراضی در سطحی گسترده می‌شود. بنابراین مدل‌سازی منطقه‌ای فرسایش‌پذیری یکی از مناسب‌ترین راهکارهای تخمین هدررفت خاک محسوب می‌گردد. لذا هدف از این پژوهش، تدوین یک مدل منطقه‌ای فرسایش‌پذیری توسط روش‌های آماری، از طریق رابطه‌سنجی بین پارامترهای فیزیکی خاک و شاخص‌های دورسنجی در خور و بیابانک است. روش نمونه‌برداری میدانی، از نوع ترانسکت خطی بوده و در امتداد آنها، 33 نمونه خاک از عمق 0 تا 50 سانتی‌متر برداشت شد. با انتقال نمونه‌ها به آزمایشگاه، میزان عناصر ماسه، رس، سیلت، کربن و مادۀ آلی اندازه‌گیری و سپس مقادیر فرسایش‌پذیری در قالب فاکتور K و شاخص SEI محاسبه شد. در مرحلۀ بعد، تصویر سنجندۀ OLI منطبق با زمان نمونه‌برداری میدانی از پایگاه اینترنتی USGS اخذ و با اعمال توابع Clay، NDVI، GOSAVI، SAVI، TSAVI، NDSI، SCI و GSAVI، مقادیر شاخص‌های مزبور استخراج گردید. درنهایت، با استفاده از آزمون پیرسون، همبستگی بین عناصر فیزیکی و فرسایش‌پذیری خاک با شاخص‌های دورسنجی محاسبه و در پایان جهت مدل‌سازی SEI و K، از طریق رگرسیون ساده و چندگانه، مبادرت به رابطه‌سنجی بین پارامترهای مذکور گردید و از بین آن‌ها مناسب‌ترین مدل‌ها باارزش رجحانی بالاتر انتخاب شد. نتایج مدل‌سازی نمایانگر حداکثر ارتباط خطی SEI با شاخص‌های SAVI، NDVI و TSAVI به‌ترتیب با ضریب تعیین 0/69، 0/66 و 0/66، و رابطۀ خطی فاکتور K با شاخص‌های NDSI، SAVI و SCI، به‌ترتیب با ضریب تعیین 0/630، 0/61 و 0/58 در سطح 99 درصد است. نتایج رگرسیون چندگانه نیز بیانگر بالاترین ارتباط SEI و K با اجماع گروهی شاخص‌های دورسنجی به‌ترتیب با ضریب تعیین 0/517 و 0/564 و خطای برآورد 0/0031144 و 0/0092369  در سطح 99 درصد است. بنابراین از طریق شاخص‌های دورسنجی و مدل‌های آماری تک متغیره و چندمتغیره، می‌توان میزان فرسایش‌پذیری خاک را برآورد نمود که امکان تخمین سریع و نسبتاً دقیق مقادیر SEI و K را در منطقۀ خور و بیابانک فراهم می‌آورد.
کلیدواژه‌ها
فرسایش‌پذیری خاک؛ عامل K؛ شاخص SEI؛ تحلیل رگرسیون؛ خور و بیابانک
سایر فایل های مرتبط با مقاله
مراجع
  1. Azimzadeh, H.R., Ekhtesasi, M.R., Hatami, M., Akhavan Ghalibaf, M., 2002. Study of the effects the physical and chemical properties of soil erodibility index and Offering the model to predict the wind erosion in Yazd-Ardakan plain Journal of Agricultural Sciences and Natural Resources, 9(1): 139-151
  2. Ghorbani Vagheie, H., Bahrami, H.A. 2005. Spatial changes of USLE and RUSLE soil erodibility index using GIS case study: North East of Lorestan Province. Proceedings of the Third National Conference of Erosion & Sediment (In Persian). Tehran. Iran.
  3. Hudson, N.W. 1981. Soil conservation. Bastford. 230 p.
  4. Irvem, A., Topalolu. F., Uygur. V., 2007. Estimating spatial Distribution of Soil Loss over Seyhan River Basin in Turkey. Journal of Hydrology, (336): 30-37.
  5. Klute, A., 1986. Methods of soil analysis part I. Physical and mineralogical methods. 2 nd Ed. Soil Science Society of America. 1188 p.
  6. Nelson, D.W., Sommer, L.E., 1982. Total carbon, organic carbon, and organic matter. In: A.L. Page (ed.) Methods of Soil Analysis. 2nd ed. ASA Monogr. Amer. Soc. Agron. Madison, 9(2): 539- 579.
  7. Prasannakumar, V., Vijith, H., Geetha, N., 2011. Estimation of soil erosion risk within a small mountainous sub-watershed in Kerala, India, using Revised Universal Soil Loss Equation (RUSLE) and geo-information technology. Geosci. Front., 3: 209–215.
  8. Rahman, M.R., Shi, Z.H., Chongf, C., 2009. Soil erosion hazard evaluation: an integrated use of remote sensing, GIS and statistical approaches with biophysical parameters towards management strategies. Ecol. Modell., (220): 1724–1734.
  9. Reynolds J. F. 2008. Cutting through the confusion: Desertification, an old problem viewed through the lens of a new framework, the Dry Lands Development Paradigm (DDP). Dry lands, Deserts & Desertification Conference December 14-17. Sede Boque Campus.
  10. Rodriguez, R.R., Arbelo, C.D., Guerra, J.A., Natario, M.J.S. and Armas, C.M. 2006. Organic carbon stocks and soil erodibility in Canary Islands Andosols. Catena, 66: 228-235.
  11. Schwab, G.O., Fangmeier, D.D., Elliot, W.J, Frevert, R.K., 1993. Soil and water conservation engineering, 4th ed. John Wiley and Sons, USA.
  12. Veihe, A. 2002. The Spatial Variability of Erodibility and its Relation to Soil Types: A Veihe, A Study from Northern Ghana. Geoderma, 106: 101-120
  13. Wallace, A., Terry, R.E., 1998. Soil conditioners, soil quality and soil sustainability. Marcel Dekker, New York, NY, Pp: 1 – 41.
  14. Wang, G., Gertner, G.Z., Liu, X, Anderson A.B., 2001. Uncertainty Assessment of Soil Erodibility Factor for Revised Universal Soil Loss Equation, Catena. 46: 1-14.
  15. Webb, N.P., McGowan, H.A., 2009, Approaches to modelling land erodibility by wind, Progress in Physical Geography, 33(5): 587-613
  16. Wischmeier, W.H., Mannering, J.V., 1969. Relation of Soil Properties to its Erodibility, Soil Sci. Am. Proc. 33: 131-136.
  17. Wischmeier, W.H., Smith, D.D., 1978. Predicting rainfall erosion. Losses: a guide to conservation planning, Agriculture Handbook, Vol. 537. US Department of Agriculture, Washington, DC, PP. 58.
  18. Young, R., Mutchler, C., 1977. Edibility of some Minnesota soils. J. Soil Water Conserv, 32(3): 180–200.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 556
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 465