آفرینش کمال محور: «حرکتمندی یا پویندگی فرایندمدار» و «تجربهمداری در هنر، معماری و شهرسازی اسلامی» | ||
| مطالعات معماری ایران | ||
| مقاله 4، دوره 4، شماره 8، 1394، صفحه 57-72 اصل مقاله (610.48 K) | ||
| نویسنده | ||
| محمد علی آبادی* | ||
| دانشکده معماری و شهرسازی | ||
| چکیده | ||
| اگر هر تبدیل و تحول نظاممندی یا ایجاد هر نوع گوناگونی کمالمحور در صورت یک شیء را یک «جزءحرکت» از مجموعۀ جزءحرکتهای مطرح در نظام مرکبالجزاء و البته فرایندمدار حرکت تکاملی شیء در موجودیت زمینی آن بدانیم و بنامیم، با توجه به اصل بنیادین ثبات و جاودانگی جوهرۀ عقلانی یک شیء و ثبات و پایدار اصول یا سنتهای عقلی جاودانه و تبدیلناپذیر و تحویلناپذیر الهی در فرایند کمالمحور آفرینش جهان، این تبدیلها و دگرگونشدنهای پیدرپی و البته صوری (یا همان تجلیات گوناگون و صورتمند برآمده و وجودپذیرفته از حقیقتِ واحدۀ آسمانی یا علمی یک شیء) هستند که (درمجموع) تحقق بایسته و شایستۀ حرکتِ متحدالاجزاء و در وحدت شیء را در نیل به هدف مقصود (یعنی نیل به همان کاملترین صورتِ از پیش تعریف و تبیینشده برای شیء در همگونی با صفات دانشبنیان الهی) محقق میسازد. این تبدیلها و دگرگونشدنهای پیدرپی (و البته نظاممند و فرایندمدارِ) در صورت، (اگرچه در پاسخ به گوناگونیهای واقعشونده و متوالی در صورتِ نیازهای شیء یا اشیاء موجود در عالم به یکدیگر است، ولی) خود این فرصت طلایی را بهدست هنرمندان و معماران هر عصر و زمان میدهد که در پرتو نور شکوفنده و روزافزون اندیشۀ انسانی، بههمراه دستمایههایی از جنس علم و تکنیک و تکنولوژی که از میدان تجربههای گذشته و حال خود به همراه برمیدارند، قدمی دیگر و فراتر در بستر پیمایش «راه زنده، فرایندمدار یا تکاملمحور هر چیز با مقصد همگونی با مطلق کمال» (یعنی همان «صیرورت الیالله») بردارند. در این مقاله میخواهیم این حقیقت فراموششدۀ قرآنبیان را دوباره رونمایی کنیم که یکی از بزرگترین و خداییترین راهکارهایی که میتوانیم مشکل اسلامی نبودن معماری کشورمان را بدان واسطه کارسازی نموده و درد بیهویتی معماریمان را در بستر پیمایش راهی البته تدریجمند، آرام آرام (ولی مطمئن و نتیجهبخش) درمان کنیم، پیگرفتن دوبارۀ «راه طبیعی یا الهی شکوفندگی» یعنی «تجربهمداری تفکرمحور و دانشبنیان» است. هدف اصلی این مقاله ارائۀ بیان نسبتاً مشروحی از این معنای بسیار عظیم است که تجربهمداری تفکرمحور و دانشبنیان همان کارستانی است که پرورشدهندۀ رحمان در دل زنده و هوشمند رحم رشددهندۀ متصل و بهرهگیرندۀ از رحمانیت و غفاریت دانشمدار خود (یعنی در دل زمین و عالم طبیعت) برای تحقق کامل شکوفندگی روح و عقل انسانی بر پا داشته است. در واقعِ امر، هندسۀ گوناگونشوندۀ صورت ظاهری یا جسمانی آثار ما (در عین ثبات جوهرۀ معنایی و سازمان تغییرناپذیر عقلانیشان)، «فرصت» و «مسیر» یا «مصیر»ی است که پرورشدهندۀ رحمان یعنی حضرت الله، آن یگانه جاریِ متجلی در آینۀ دانشهای نوبهنو، برای پیمایش طریق شکوفایی و رشد مرحله به مرحلۀ روح و اندیشۀ انسان تدارک دیده است، لذا عدم استفاده از فرصت زندگی و کار و تلاشی دانشبنیان و تجربهمدار در این جهان، مساوی با بیرونرفت طفل روح و اندیشه از رحم پرورشدهندۀ رحمان یا بریدهشدن راه تغذیۀ تازه به تازه (یا بند ناف) آن، و به تبع، محروم شدنش از جریان مستمر فکر و علم بالنده شکوفندۀ رحمانی و درنتیجه، بازماندن از پیمایش فرایند طبیعی رشد و بلوغ است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| زندگی؛ تجربه مداری؛ پویندگی؛ دانشمداری؛ زمان و زمان مداری | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 814 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 742 |
||