شناسایی نقوش گلیم گیلان و کاربرد آن در طراحی لباس فرم اداری زنانه و مردانه | ||
| هنرهای صناعی ایران | ||
| مقاله 4، دوره 3، شماره 1 - شماره پیاپی 4، شهریور 1399، صفحه 63-80 اصل مقاله (1.72 M) | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22052/3.1.63 | ||
| نویسندگان | ||
| سپیده نصرتیلیالمانی1؛ عطیه یوزباشی* 2 | ||
| 1کارشناسارشد ارتباط تصویری، دانشکده هنر، دانشگاه شاهد، تهران، ایران. | ||
| 2دانشجوی دکتری پژوهش هنر، دانشکده هنر، دانشگاه شاهد، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| گلیم گیلان، یکی از کهنترین و اصیلترین صنایعدستی ایران است که زندگی مردم منطقه در آن با اشکال نمادین، نقوش حیوانی، گیاهی، انسانی و انتزاعی و نقش اشیاء به خوبی جلوهگر شده است. پوشاک، در طول تاریخ نشاندهندۀ فرهنگ، شخصیت و مقام افراد بوده و بهدلیل اهمیت زیاد در زندگی مردم، گاه ریشه در سنت و باور مردم داشته است. هدف از این پژوهش، شناسایی قابلیتهای برجستۀ زیباییشناسانه در گلیم گیلان و فراهم ساختن موقعیتی است که بتوان از این طرحها و نقوش قدیمی و سنتی در طراحی پوشاک مدرن و در قالب لباس فرم اداری بهره جست. پژوهش حاضر در پی پاسخگویی به این پرسشها بوده است: آیا نقوش به کار گرفته شده در گلیم گیلان، قابلیت کاربرد در پوشاک به ویژه فرمِ اداری زنانه و مردانه را دارند؟ آیا طراحی این پوشاک فقط در این منطقه کاربرد دارد؟ جامعه آماری تحقیق، نقوش گلیم گیلان و حجم نمونه، 28 گلیم میباشد. به استناد مطالعات کتابخانهای و میدانی و با روش توصیفی- تحلیلی و شیوۀ مطالعه کیفی، این طرحها و نقوش، به مثابۀ دایرهالمعارفی نانوشته از نمادهای محلیِ تاریخی، میتوانند در بالندگی و توسعه دیگر هنرها نیز مؤثر واقع شوند. پس از بررسی جنبههای مختلف اجتماعی و اقتصادی صنعت هنر گلیم و ضمن مطالعه موقعیت و جایگاه آن، الگوهای پرکاربرد آن استخراج و قابلیت بهکارگیری آنها در پنج نمونه از پوشاک در فرم ستِ اداری زنانه و مردانه ارائه شد. این طرحها، با در نظر گرفتن کلیه جوانب فرهنگی، تاریخی، آیینها و مراسم مردم گیلان انتخاب شدهاند. نتیجۀ پژوهش، گویای آن است که نقوش گلیم گیلان با محیط طبیعی منطقه هماهنگی دارند که در طی هزاران سال شکل گرفته و به تکامل رسیده است. با کاربرد این نقوش سنتی در طراحی لباس، تلاش شده است تغییراتی در پوشاک مدرن با ماهیت رسمی و اداری ایجاد گردد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| گلیم گیلان؛ نقوش گلیم؛ طراحی لباس؛ ستِ لباس؛ فرم اداری | ||
| مراجع | ||
|
- احمدیپیام، رضوان. 1388. «ریشهیابی نقوش مشترک در قالیهای ایران و هندوستان.» ماهنامۀ کتاب ماه هنر، ش. 128: 34-40.
- اربابی، بیژن. 1387. «ارزیابی شیوههای طبقهبندی طرح و نقش فرش ایران.» فصلنامۀ علمی گلجام. ش. 11: 57-74.
- اسماعیلزاده، حسین. 1386. مستندسازی هنرهای سنتی (هنرهای صناعی شهرستان رضوانشهر). همایش ملی هنرهای سنتی. اداره کل میراث فرهنگی صنایعدستی و گردشگری استان گیلان با همکاری پژوهشکده هنرهای سنتی کشور، رشت.
- اکبری، فاطمه، ناصر صنوبر، و نگار طولگیلانی. 1395. «بررسی سلیقه و ترجیح خرید گردشگران داخلی در خرید صنایع دستی؛ مطالعه موردی: گلیم گیلان.» فصلنامه مدیریت شهری. ش. 45: 435-448.
- خالقی، موسیالرضا. 1392. «بررسی طرح و نقش در گلیم ورنیهای منطقه آذربایجان.» ماهنامه کتاب ماه هنر. ش. 176: 96-103.
- درجور، فاطمه. 1394. مطالعه نقشمایهی بته جقه در فرش ایران. فصلنامۀ علمی گلجام. ش. 28: 59-72.
- رستمی، مصطفی، و مژگان قاسمی. 1395. «مطالعه تطبیقی نقوش گلیم تالش در ایران و گلیم ترکیه.» همایش بینالمللی شرقشناسی، تاریخ و ادبیات فارسی. ارمنستان، دانشگاه دولتی ایروان ارمنستان با همکاری مؤسسه سفیران فرهنگی مبین.
- ریاضی، محمدرضا. 1375. فرهنگ مصور اصطلاحات ایران. تهران: دانشگاه الزهرا.
- شاد قزوینی، پریسا. 1388. «تنوع نقش در گلیمهای دست بافت گیلان.» ماهنامه کتاب ماه هنر. ش. 128: 4-15.
- طولگیلانی، نگار. 1393. «تأثیر آمیخته بازاریابی با تأکید بر ویژگیهای هنری محصول بر قصد خرید (شواهدی از گلیم گیلان).» پایاننامۀ کارشناسی ارشد. دانشگاه هنر اسلامی تبریز.
- عابد دوست، حسین، و زیبا کاظم پور. 1388. «صورتهای متنوع درخت زندگی بر روی فرشهای ایرانی.» فصلنامۀ علمی گلجام. ش. 12: 123-139.
- قاسمی اندرود، مریم. 1389. نقش و رنگ دستبافتههای تالش. رشت: فرهنگ ایلیا.
- کیان، مریم. 1381. «نقوش در زیراندازهای اردبیل». ماهنامه کتاب ماه هنر. ش. (53 و 54): 104-111.
- محمدی، زکیه. 1393. «مطالعه تطبیقی نقوش دستبافتههای استان گیلان (چادرشب، گلیم و جوراب).» پایاننامۀ کارشناسی ارشد. دانشگاه سمنان.
- مقدس جعفری، محمدحسن، و عبدالله نجفی اصل. 1383. «پوشش ایرانیان.» فصلنامۀ علمی مطالعات ایرانی. ش. 5: 123-146.
- یاوری، حسین. 1389. شناخت گلیم و گلیم مانندهای ایران. تهران: سیمای دانش.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,589 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,692 |
||
