بررسی تطبیقی مشخصات فنی و ظاهری فرش نایین با فرشهای نایین مهاجرتیافته | ||
| هنرهای صناعی ایران | ||
| مقاله 2، دوره 3، شماره 1 - شماره پیاپی 4، شهریور 1399، صفحه 27-46 اصل مقاله (1.27 M) | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22052/3.1.27 | ||
| نویسنده | ||
| فرهاد باباجمالی* | ||
| استادیار، دانشکده صنایع دستی، دانشگاه هنر اصفهان. | ||
| چکیده | ||
| فرش نایین، دستبافتهای مهاجرتیافته از سبک فرشهای کرمان و اراک است که در مدت زمانی اندک، بر اساس مؤلفههای بومی، هویت مستقلی بنیان نهاد و بهعنوان سبکی متمایز از دیگر فرشها مطرح و شناخته شد. گسترش محدودۀ تولید به خارج از مرزهای شهرستان، موجب تغییراتی در فرش نایین شد. به نحوی که در بسیاری از موارد، بهخاطر تشابهات ظاهری، ابهاماتی برای شناسایی این دستبافته بهوجود آورده است. این در حالی است که تمامی این فرشها با تمام افتراقها نسبت به مبداء، تحتعنوان فرشهای اصیل نایین به بازار عرضه میشوند. هدف از این تحقیق، تطبیق فرشهای اصیل نایین و فرشهایی است که در مناطق دیگر بافته شده و دچار تغییراتی به صورت کیفی و ظاهری شدهاند. پرسش اصلی این است که: جابهجایی مکان بافت فرش نایین چه تأثیری در ساختارهای اصلی این دستبافته داشته است؟ و ملاک ارزیابی نهایی اینگونه فرشها چیست؟ این پژوهش به روش توصیفی- تحلیلی و تطبیقی انجام شده و شیوۀ یافتهاندوزی آن، بیشتر بر منابع مکتوب و مشاهدات میدانی استوار است. نمونههایی که در پژوهش به آنها اشاره شده به صورت انتخابی و هدفمند برگزیده شدهاند. نتایج تحقیق نشان میدهد جابهجایی مکان بافت فرش نایین، منجر به بروز تغییراتی در کیفیت الیاف، نوع گره، رنگرزی و ... آن شده است؛ بهطوری که الیاف از نوع درجه 1 به درجه 2 و 3 تنزل یافتهاند؛ نوع گره از فارسی تکبافت، به جفتیبافی به گرۀ U تغییر یافته است و رنگرزی 90 درصد بافتههای مناطق دیگر، به رنگرزی شیمیایی تبدیل شده است. این بیقاعدگی در تولید و عدم شناخت و کارشناسی صحیح در بازار، موجب جایگزینی فرشهای نامرغوب بهجای فرشهای اصیل نایین گردیده است. معدود مکانهای جدید بافت فرش نایین، سبب افزایش کیفیت آن گردیدهاند که اثراتی هم بر تولید و صادرات فرش نایینِ اصیل بر جای گذاشته است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نایین؛ فرش اصیل؛ فرش مهاجرتیافته؛ مشخصات فنی؛ مشخصات ظاهری | ||
| مراجع | ||
|
- آذر پاد، حسن، و فضل الله حشمتی رضوی.1372. فرشنامه ایران. تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
- ادواردز، سیسل. 1375. قالی ایران. ترجمۀ مهیندخت صبا. تهران: انجمن دوستداران کتاب.
- استون، پیتر اف. 1391. فرهنگنامه فرش شرق. ترجمۀ بیژن اربابی. تهران: مؤسسه انتشاراتی جمال هنر.
- بصام، جلالالدین، محمدحسین فرجو، و امیراحمد ذریه زهرا. 1383. رویای بهشت (هنر قالی بافی ایران). تهران: انتشارات تا14.
- بلاغی، سیدعبدالحجه. 1328. تاریخ نایین. تهران: چاپخانه مظاهری.
- به آذین، م.ا. 1344. قالی ایران. تهران: چاپخانه سپهر با همکاری مؤسسه انتشارات فرانکلین.
- تجدد، حسین. 1382. دایرة المعارف فرش دستبافت ایران. ج. 2. تهران: انتشارات دایرة المعارف ایرانشناسی.
- دهقانی، مرجان. 1394. «بررسی تحولات طرح و نقش فرش دستباف نایین در گذر زمان.» پایاننامه کارشناسی، دانشگاه هنر اصفهان.
- رحمانی پور، مهرنام. 1394. « بررسی جغرافیای بافت فرش نایین و مرمت یک نمونه از آن.» پایاننامه کارشناسی، دانشگاه هنر اصفهان.
- ژوله، تورج. 1390. پژوهشی در فرش ایران. تهران: انتشارات یساولی.
- صوراسرافیل، شیرین. 1376. فرش نایین. تهران: انتشارات فرهنگان.
- قانونی، مسعود. 1392. «بررسی ویژگیهای فرش روستایی تودشک.» پایاننامه کارشناسی، دانشگاه هنر اصفهان.
- معین، محمد. 1386. فرهنگ فارسی. تهران: انتشارات سرایش.
- نصیری، محمدجواد. 1382. فرش ایران. تهران: انتشارات پررنگ.
- یاوری، حسین. 1384. مبانی شناخت قالی ایران. تهران: نشر رجاء با همکاری ماهنامه تخصصی قالی ایران.
- یساولی، جواد. 1374. قالی و قالیچههای ایران. تهران: انتشارات یساولی.
- ---. 1375. مقدمهای بر شناخت قالی ایران. تهران: فرهنگسرا (یساولی).
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 774 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,146 |
||