کاشیهای شیشهای در قصرهای عباسی، تنگ آبگینۀ تهران و کف آبگونۀ کاخ حضرت سلیمان | ||
| هنرهای صناعی ایران | ||
| مقاله 6، دوره 2، شماره 2 - شماره پیاپی 3، اسفند 1397، صفحه 93-110 اصل مقاله (6.39 M) | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22052/2.1.93 | ||
| نویسنده | ||
| مارکوس ریتر* | ||
| استاد تاریخ هنر اسلامی، گروه تاریخ هنر، دانشگاه وین. | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش، گزارشی مقدماتی از شناسایی بزرگترین مجموعۀ شناختهشده از قطعات کاشی شیشهای شفاف عباسی به کار رفته در تنگی در تهران است. این مقاله، شواهد باستانشناختی کفسازی با استفاده از قطعات شیشهای شفاف سبز- آبی به کار رفته در قصرهای عباسی را بررسی و تلألو آبگونۀ آنها را اشارهای به اتاق پذیرایی مشهور کاخ حضرت سلیمان تفسیر میکند. این مقاله روشن میکند که تنگ نگهداریشده در موزۀ آبگینه و سفالینههای ایران که با شیشههای رومی مقایسه و به دورههای پارتی و ساسانی منتسب شده است، التقاطی مدرن و ساخته شده از قطعات کوچک کاشیهای شیشهای کفسازی دورۀ عباسی است. این پژوهش دربارۀ پیشینۀ این تنگ و چگونگی ساختهشدن آن از تکههایی از کاشیهای شیشهای عباسی بحث میکند که زمانی دلالتی ضمنی به شکوه حضرت سلیمان داشت و با انجام جعلیسازیای ماهرانه، به ظرفی الگوبرداریشده از بطریهای رومی بدل شد؛ سپس برای بازارهای حراج عتیقه بهعنوان شیئی متعلق به هنر ایران معرفی شد و از موزۀ آبگینه و سفالینههای ایران سردرآورد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شیشه در معماری؛ معماری عباسیان؛ شیشه پیش از اسلام؛ سلیمان در هنرهای اسلامی؛ تاریخنگاری هنر ایرانی | ||
| مراجع | ||
|
منابع --ب ینا. ۱۳۹۷. موزۀ آبگینه و سفالین ههای ایران. کتابچۀ چا پشده. ۶ صفحه. بدون شمار هگزاری. بدون تاریخ. با ذکر معاونت فرهنگی و ارتباطات ادارۀ کل امور فرهنگی. .www.ichto.ir --حاج یقاسمی، کامبیز. ۱۳۸۳ . گنجنامه: فرهنگ آثار معماری اسلامی ایران، جلد شانزدهم. خان هها. دفتر دوم. دا نش گ ا ه ش ه ید بهشتی، دا نش کد ه مع ماری و ش هر ساز ی، مر کز ا سن اد و تح قی قا ت. تهران: روزن ه. --عبدالحق، سلیم عادل ]صلیبی، نسیب[. 1951 . "حفریات مدیریت الاثار العام فی مدینة الرقه القدیمه، | Les Fouilles de la Direction Générale des Antiquités à Rakka." Annales Archéologiques Syriennes 1/1, 111–121 (French), 156–162 (Arabic). --عل یاکبرزاده کرد مهینی، هلن. 1372 . شیشه: مجموعۀ موزۀ بازرگان، تهران: موزه ملی ایران، چاپ مجدد ویرایش ۱۳۶۷. --Abdul-Hak, S. 1958. “Contribution à l’étude de la verre musulmane du VIIIe au XVe siècle.” Annales du 1er Congrès International d’Étude Historique du Verre: Bulletin des Journées Internationales du Verre; Liège, 20–24 aôut 1959 (Liège): 79–95. --Anon. 1980. Glass museum, Tehran, Iran. The Architectural Review 1006/Dec: 374–377. --Anon. 2016–2017. Glassware and Ceramics Museum of Iran. Leporello brochure. 6 pages without pagination. Undated. with the logo. used since 2006. of the “Sāzmān-e mirās-e farhangi, ṣanāyeʽ-e dasti va gardeshgiri,” and the addition “province of Tehran.” --Baker, Patricia. 2004. “Glass in Early Islamic Society: Toward a Greater Understanding.” Orient 39: 3–17. --Baker, Patricia. 2005. “Glass in Early Islamic Palaces: The New Age of Solomon.” Annales du 16e Congrès de l’Association Internationale pour l’histoire du verre, London 2003, Nottingham: 167-170. --Becker, Andrea. 2010. “Vom Finden des Glases: Ein Feldbericht.” In Vorsicht Glas! Zerbrechliche Kunst 700–2010, M. Kühn (ed.) Ausstellungskatalog Museum für Islamische Kunst Berlin 10. September 2010 – 9. Januar 2011. Berlin: Museum für Islamische Kunst: 36-41. سال دوم، شماره 1، پاییز و زمستان 97 109 --Becker, Andrea. 2014. “Das Glas von Samarra unter Berücksichtigung neuerer Glasfunde aus Syrien.” In Beiträge zur Islamischen Kunst und Archäologie, J. Gonnella et al. Vol. 4, 143–155. Wiesbaden, Reichert. --Blair, Sheila S., Jonathan M. Bloom, Anne E. Wardwell. 1992. “Reevaluating the Date of the ‘Buyid’ silks.” Ars Orientalis 22: 1–41. --Carboni, Stefano. 2003. “The Use of Glass as Architectural Decoration in the Islamic World.” Annales du 15e Congrès de l’Association Internationale pour l’histoire du verre. New York, Corning 2001, Nottingham: 127-132. --Cat. Damascus. 1952. Exposition de déscouvertes archéologiques 1952. Damascus: Musée national de Damas. --Cat. Damascus. 1964. Exposition des verres syriens. Damascus: Musée national de Damas. --Cat. Paris. 1993. Paris, Hôtel Drouot, Archéologie [...] Collection du château de L. [...]. Paris: Drouot. --Creswell, Keppel Archibald Cameron, James W. Allan. 1989. A Short Account of Early Muslim Architecture. Aldershot: Scholar Press. --Diba, Layla. Forthcoming. “The Negārestān Museum of 18th and 19th Century Iranian Art (1975–78).” In Encyclopaedia Iranica. --Dreßen, Wolfgang, Georg Minkenberg, Adam C. Oellers. 2003. Ex Oriente: Isaak und der weiße Elefant; Bagdad - Jerusalem - Aachen: Eine Reise durch drei Kulturen um 800 und heute. Mayence: Philipp von Zabern. --Gonzalez, Valerie. 2001. Beauty and Islam: Aesthetics in Islamic Art and Architecture. London: I. B. Tauris. --Grabar, Oleg. 1978. The Alhambra. London: Allen Lane. --Harden, Donald B. 1988. Glas der Caesaren: Römisch-Germanisches Museum der Stadt Köln; The British Museum, London; The Corning Museum of Glass. Milan: Olivetti. --Hollein, Hans. 1980. “Case Study: Tehran Museum of Glass and Ceramics.” In Places of Public Gathering in Islam. L. Safran (ed.), 93–99. Philadelphia: Aga Khan Award for Architecture. --Isings, Clasina. 1957. Roman Glass From Dated Finds. Groningen: J. B. Wolters. --Jones, Mark (ed.). 1990. Fake? The Art of Deception. Berkeley: University of California Press. --Kohlmeyer, Kai, Eva Strommenger (eds). 1982. Land des Baal: Syrien Forum der Völker und Kulturen, Ausstellungskatalog, Museum für Vor- und Frühgeschichte Berlin. Mayence: Philipp von Zabern. --Lamm, C[arl] J[ohan]. 1928. Das Glas von Samarra. Berlin: Dietrich Reimer. --Leisten, Thomas. 1998. Architektur für Tote: Bestattung in architektonischem Kontext in den Kernländern der islamischen Welt zwischen 3./9. und 6./12. Jahrhundert. Berlin: Dietrich Reimer. --Liepmann, Urusla. 1982. Glas der Antike. Hanover: The museum. --Meinecke, Michael. 1996. “Ar-Raqqa am Euphrat: Imperiale und religiöse Strukturen der islamischen Stadt.” Mitteilungen der Deutschen Orient-Gesellschaft 128:165–171. --Negro Ponzi, Maria [Maddalena]. 2005. “Mesopotamian Glassware of the Parthian and Sasanian Period: Some Notes.” Annales du 16e Congrès de l’Association Internationale pour l’histoire du Verre, London 2003, Nottingham: 141-145. --Norman, Kirsty. 2004. “Restoration and Faking of Islamic Ceramics: Case Histories.” In Ceramics from Islamic Lands, 69–89. سال دوم، شماره 1، پاییز و زمستان 97 110 --Overton, Keelan. 2012. From Pahlavi Isfahan to Pacific Shangri La: Revivıng, Restoring, and Reinventing Safavid Aesthetics, ca. 1920–40, West 86th 19/1:61–87. --Ritter, Markus. 2018. “Die Glasböden und ihre frühislamische Ikonographie.” In Baudekor und Ausstattung der abbasidischen Bauten in ar-Raqqa/ar-Rāfiqa, Claudia Bührig, Stefan Heidemann (eds.). Raqqa; 5, Berlin: De Gruyter, In press. --Ritter, Markus. 2019. “A Glass Room in Abbasid Palaces, Reference to Solomon, and a ‘Unique’ Bottle in Tehran.” Zeitschrift für Orient-Archäologie 12/2019 (2020): 226–255. --Saba, Matthew. 2014. Impermanent Monument, Lasting Impression: The Abbasid Dar al-Khilafa Palace of Samarra, PhD thesis, University of Chicago. --Salam-Liebich, Hayat. 1978. “Glass: Types and distribution of glass finds.” In City in the Desert: Qasr al-Hayr East. Oleg Grabar, Renata Holod, James Knustad, Walter Trousdale, 138–147. Cambridge/MA: Harvard University Press. --Saldern, Axel von. 2004. Antikes Glas. Munich: Beck. Rapport préliminaire sur la | حفریات الرقه: تقریر اولی عن الموسم الثانی، خریف ۱۹۵۲”. --Saliby, Nassib. 1954 deuxième campagne de fouilles à Raqqa (Automne 1952).” Annales Archéologiques Syriennes 4–5, 69– 212 (French). – 205 ,(عربی) 76 --Saliby, Nassib. 2004. “Les fouilles du Palais B 1950–1952.” In Raqqa III: Baudenkmäler und Paläste, Daiber, Verena – Becker, Andrea (eds.), 77–104. Mayence, Philipp von Zabern. --Seipel, Wilfred (ed.), Michael Alram (red.). 2000. 7000 Jahre persische Kunst: Meisterwerke aus dem Iranischen Nationalmuseum in Teheran; eine Ausstellung des Kunsthistorischen Museums Wien und des Iranischen Nationalmuseums in Teheran; Kunsthistorisches Museum, 22. November 2000 bis 25. März 2001, Vienna: the museum; Milano: Skira. --Shams, H. 2017. Glassware and Ceramic Museum. October 2017 <https://www.irangazette.com/ en/about-iran/iran-cities/tehran/2-uncategorised/129-glassware-and-ceramincs-museum.html> (last retrieved 7.5.2019). --Siegel, Ulrike. 2017. Die Residenz des Kalifen Hārūn ar-Rašīd in ar-Raqqa/ar-Rāfiqa (Syrien). Raqqa; 4. Berlin: De Gruyter. --Stern, E. Marianne. 2001. Römisches, byzantinisches und frühmittelalterliches Glas: 10 v. Chr.–700 n. Chr.; Sammlung Ernesto Wolf .Ostfildern: Hatje Cantz Verlag. --ʽUsh, Muhammad Abu-l-Faraj al-, Adnan Joundi, Bachir Zouhdi. 1969. Catalogue du Musée National de Damas, publié à l’occasion de son cinquentenaire (1919–1969). Damascus: the museum (Reprint 1976). --___. 1980. A concise guide to the National Museum of Damascus. Damascus: the museum. --Watson, Oliver. 2004a. Fakes and Forgeries in Islamic Pottery, Oriente Moderno, n.s. 23/2: 517–539. --Watson, Oliver. 2004b. Ceramics from Islamic Lands. New York: Thames and Hudson, in association with the al-Sabah Collection, Dar al-Athar al-Islamiyyah, Kuwait National Museum. --Whitehouse, David. 2014. Islamic Glass in the Corning Museum of Glass, vol. 2. Corning: the museum. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 847 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 953 |
||
