تحلیل معنای قالیچۀ تصویری بختیاری با روش آیکونولوژی پانوفسکی | ||
| هنرهای صناعی ایران | ||
| مقاله 6، دوره 2، شماره 1 - شماره پیاپی 2، شهریور 1397، صفحه 95-111 اصل مقاله (2.92 M) | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22052/1.2.95 | ||
| نویسندگان | ||
| افسانه قانی* 1؛ فاطمه مهرابی2 | ||
| 1استادیار دانشکده هنر و علوم انسانی دانشگاه شهرکرد (نویسندۀ مسئول). | ||
| 2کارشناسی ارشد صنایع دستی، دانشگاه الزهرا. | ||
| چکیده | ||
| خوانش آثار بصری هنری، بهخصوص وقتی اطلاعاتی دربارۀ معنای پنهان آنها موجود نیست، مسئلهای است که باید به طریقی نظاممند و روشمند در جستوجوی حل آن برآمد. گذر از تصویر به معنا، فرایندی است که همواره و به طور ناخودآگاه در ذهن همۀ مخاطبان آثار هنری با شیوههای کمو بیش متفاوت صورت میگیرد. تعیین نظاممند چنین گذری در زمینۀ خوانش نقادانۀ آثار هنری، بهصورت روشهای نقد هنری متفاوت خواهد بود. در این پژوهش با کاربست آن روی تصویر یک تخته قالیچۀ بختیاری از منطقۀ هینهگان، که از جمله قالیچههای تصویری برجستۀ ایران است و اطلاعاتی از معنای آن موجود نبود، قابلیتش در رسیدن از تصویر محض به معنا را نشان داد. قالیچهای که در این پژوهش بررسی شد، دربردارندۀ تصاویری بود که اولا در میان قالیچههای عشایری همتایی از آن مشاهده نشد و در مرتبۀ بعدی، نقوش آن دلالت بر مذهبی بودن مضمون آن داشت، اما ماوقع تصویرشده در قالیچه با هیچیک از روایات مذهبی همخوان نبود. پس از مطالعۀ این قالیچه به روش توصیفی تحلیلی و با شیوۀ پانوفسکی، مشخص شد که سه گروه نقشمایههایی که در نگاه اول هیچ ارتباطی با یکدیگر ندارند، با استفاده از روش پانوفسکی و بهرهگیری از کوچکترین جزئیات بصریشان میتوانند شبکهای از معانی پنهان متصل به هم را به وجود بیاورند که نشاندهندۀ آن است که هنرمند طراح یا بافندۀ این قالیچه، بهصورت ناخودآگاه و با قرار دادن دو بخش خاص از زندگی پیامبر (ص) که از نظر او اهمیت ویژهای داشته، از نیاز بنیادین انسان برای رسیدن به تکامل از طریق صعود و نزول مداوم سخن به میان آورده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| معراج؛ آیکونولوژی؛ آیکونوگرافی؛ پانوفسکی؛ لایههای معنایی؛ قالیچۀ تصویری بختیاری | ||
| مراجع | ||
|
قرآن. 1383 . ترجمۀ محمدمهدی فولادوند. تهران: دارالقرآن الکریم )دفتر مطالعات تاریخ و معارف اسلامی(. اب نعربی، محمد بن علی. 1384 . فتوحات مکیه. ترجمه و تعلیق محمد خواجوی. تهران: مولی. اب نعربی، محمد بن علی. 1386 . فصوص الحکم. تصحیح و ترجمۀ محمد خواجوی. تهران: انتشارات مولی. جلال یمقدم، مسعود. 1384 . کران ههای هستی انسان در پنج افق مقدس: تحقیق تطبیقی در انسا نشناسی پنج دین بزرگ. سال اول، شماره 2، بهار و تابستان 97 111 تهران: امیرکبیر. چیتیک، ویلیام. 1383 . عوالم خیال اب نعربی و مسئلۀ کثرت دینی. ترجمۀ محمود یوسف ثانی. تهران: پژوهشکدۀ امام خمینی و انقلاب اسلامی. حس نزاده آملی، حسن. 1378 . ممدالهمم در شرح فصوص الحکم. تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی. حکمت، نصرالله. 1384 . حکمت و هنر در عرفان اب نعربی. تهران: فرهنگستان هنر. شیمل، آنه ماری. 1383 . محمد رسول خدا. ترجمۀ حسن لاهوتی. تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی. ضیمران، محمد. 1393 . مبانی فلسفی نقد و نظر در هنر. تهران: نقش جهان. طبری، محمد بن جریر. 1372 . گزیدۀ تاریخ بلعمی. انتخاب و شرح جعفر شعار و سید محمود طباطبایی. تهران: نشر قطره. عبدی، ناهید. 1390 . تحلیل نگارۀ «بهرام گور کشتن اژدها را ». نقدنامۀ هنر، 83 96 . عتیق نیشابوری، ابوبکر. 1375 . قصص قرآن مجید )برگرفته از: تفسیر سورآبادی(. ب هاهتمام یحیی مهدوی. تهران: خوارزمی. عو ضپور، بهروز. 1395 . رسال های در باب آیکونولوژی. تهران: انتشارات کتا بآرایی ایرانی. کربن، هانری. 1374 . ارض ملکوت. ترجمۀ ضیاءالدین دهشیری. تهران: نشر طهوری. . 1383 . ارض ملکوت از ایران مزدائی تا ایران شیعی: کالبد انسان در روز رستاخیز. ترجمۀ ضیاءالدین دهشیری. تهران: طهوری. مولو ینیا، محمدجواد. 1385 . معراج پیامبر)ص(. قم: امام عصر. میبدی، احمد بن محمد. 1363 . کشف الاسرار و عدة الابرار، محمدجواد شریعت. تهران: امیرکبیر. نصری، امیر. 1391 . خوانش تصویر از دیدگاه اروین پانوفسکی. فصلنامۀ کیمیای هنر ۲ ) ۶(: 7 20 . - Lavin, Irving. 1990. Iconography as a Humanistic Discipline “Iconography at the Crossroads”. New Jersey, Princeton: Princeton University Press. - Panofsky, Erwin. 1972. Studies in Iconology: Humanistic Themes in the Art of the Renaissance, NewYork: Icon Edition. - https://galerieshabab.com/rugs/vintage-persian-bakhtiari-pictorial-rug-11862?from=s&rp=12 Retrieved November 25, 2018. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,111 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 971 |
||