بررسی مقایسهای خطوط کوفی مقبرۀ شیخ عبدالصمد نطنزی و قدمگاه فراشاه یزد | ||
| کاشان شناسی | ||
| مقاله 5، دوره 11، شماره 1 - شماره پیاپی 20، شهریور 1397، صفحه 89-104 اصل مقاله (843.84 K) | ||
| نویسنده | ||
| احمد اشرفی* | ||
| چکیده | ||
| خطوط کوفی از خطوط فاخر جهان اسلام بوده که تنوع بینظیری در نحوۀ نگارش و قواعد ترسیمی آن وجود دارد. این خطوط بهدلیل دارابودن ماهیت هندسی، جای خود را در فضاهای معماری بهخوبی باز کردهاند و بخش مهمی از تزیینات بیبدیل معماران قرون اولیه تا پیدایش صفویه را شکل میدهند و عنصر مهمی در پیوند میان صورت، هندسه، کلمه و معنا در معماری به شمار میروند. این خطوط در اشکال اصلی کوفی بنایی، کوفی تحریری، کوفی تزیینی به کار رفته و هر دسته شامل انواع بیشماری از خطوط است. برای مثال کوفیهای تزیینی، خود اشکال مشجر، ترکیب با گره، مشرقی، مغربی و... را شامل میشود؛ بهگونهای که انواع این خطوط در پهنۀ جهان اسلام به بیش از 360 نوع خط کوفی میرسد. از آنجا که متأسفانه این خطوط در برههای از تاریخ تداوم نیافته و رو به فراموشی رفتهاند، بناهای معدودی را شامل میشوند. بنابراین هریک از این آثار بهمثابۀ سند منحصربهفردی هستند که جای مطالعه و تعمق دارند. یکی از بناهای بینظیر جهان اسلام که خطوط کوفی تزیینی و بنایی چشمنواز دارد، بنای مقبرۀ شیخ عبدالصمد نطنز است. در این مقاله، ضمن معرفی الگوی حروف کوفی بهکاررفته در بنا و قواعد و تناسبات و اصول هندسی حاکم بر آن، این الگو با خط کوفی تزیینی بهکاررفته در قدمگاه فراشاه یزد مقایسه شده است. نتیجۀ تحقیق نشان میدهد که تفاوتهای موجود به روش ترسیم، نوع خط، دورۀ خطنگاری، ابعاد زمینه، مصالح ساخت و روش اجرای خط برمیگردد که هر لوح خط کوفی را به نمونهای منحصربهفرد و بیبدیل مبدل ساخته است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| خط کوفی؛ کوفی تزیینی؛ آرامگاه شیخ عبدالصمد نطنز؛ قدمگاه فراشاه یزد | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 587 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 514 |
||