کاوش اضطراری بنای حوضخانۀ سرکوچه یخچال شهر آرانوبیدگل | ||
| کاشان شناسی | ||
| مقاله 6، دوره 9، شماره 1 - شماره پیاپی 16، شهریور 1395، صفحه 132-155 اصل مقاله (882.84 K) | ||
| نویسندگان | ||
| رضا نوریشادمهانی* ؛ علی مولودیآرانی؛ سیمیندخت عسگری | ||
| چکیده | ||
| بنای حوضخانۀ سرکوچه یخچال در مرداد 1394، طی عملیات عمرانی شهرداری مرکزی شهر آرانوبیدگل در بخش مهمی از بافت تاریخی این شهر، بهصورت اتفاقی کشف شد. هرچند عملیات خاکبرداری باعث تخریب بخشی از بنا شده بود،تیم کاوش ادامۀ مراحل کشف این بنا را بر عهده گرفتند. این کاوش با دو هدف اصلی انجام شد: 1. نجات و بررسی مطالعاتی بنای در حال تخریب؛ 2. بررسی کارکرد و اهمیت بنا (هم بهصورت منفرد و هم بهعنوان عنصری از بافت تاریخی شهر). در این مقاله تلاش شده است در مرحلۀ اول، این بنا بهصورت دقیق توصیف شود و در مرحلۀ دوم، به بحث دربارۀ تاریخگذاری و تحلیل کاربری بنا پرداخته شود. کاوشگران برای رسیدن به اهداف موردنظر، افزون بر کاوش محوطه براساس اصول کاوش در بافت شهری، به بررسی بافت تاریخی محلۀ سرکوچه یخچال و محلات اطراف، بهویژه بناهای پیرامون حوضخانه پرداختند؛ همچنین حفر دو ترانشۀ مجزا از بنا و بررسی و تحلیل فضاهای مختلف بنا و نیز یافتههای گوناگون کاوش، ازجمله مراحل بعدی در راستای نیل به اهداف اصلی بود. مواد موردبررسی در این کاوش، یافتههای فرهنگی مکشوف در بنای حوضخانه و دو ترانشۀ حفرشده است. این کاوش از آن جهت اهمیت بسزایی دارد که نخستین کاوش باستانشناسی در بافت شهری آرانوبیدگل است و یکی از شاخصترین و ناشناختهترین فضاهای معماری در بافت شهرهای کویری، یعنی حوضخانهها را معرفی میکند. در پایان این مقاله، بنای حوضخانه بهعنوان سازهای آبی با کاربری چندگانه معرفی میشود و براساس دادههای بهدستآمده از کاوش که بخش گستردهای از آنها خارج از کانتکست اصلی کشف شدهاند، درخصوص قدمت بنا اظهار نظر قطعی نمیشود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حوضخانه؛ محلۀ سرکوچه یخچال؛ آرانوبیدگل؛ قنات آراندشت؛ مسجد زیرزمینی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 893 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 514 |
||