ملاعبدالرسول مدنی کاشانی و سیری در اندرزنامۀ مجمع النصایح او | ||
| کاشان شناسی | ||
| مقاله 1، دوره 8، شماره 2 - شماره پیاپی 15، بهمن 1394، صفحه 3-23 اصل مقاله (634.93 K) | ||
| نویسنده | ||
| امیرحسین مدنی* | ||
| دانشگاه کاشان | ||
| چکیده | ||
| یکی از عالمان و فقیهان و پارسایانِ کاشانۀ فرهنگ و ادب و هنر، مرحوم «ملاعبدالرسول مدنی کاشانی» است؛ بزرگمردی که پارسایی و زهد و بیپیرایگی را با نوگرایی و نواندیشی و تجددطلبی، یکجا در خود جمع کرده بود و در ضمن نگارش رسالههای مذهبی و فقهی و کلامی و فلسفی، نسبت به مسائل سیاسی و اجتماعی و تاریخی و حوادث و رویدادهای زمانه، بهویژه مشروطیت، و حل و فصل اختلافات مردمی، بیتوجه نبود. هوشیاری و روحیۀ انتقادگری و ستیزه با انواع کژیها و نارواییها، وی را بر آن داشت تا با نگارش آثاری چون رسالۀ انصافیه (در مشروطیت)، به عنوان فقیهی عالم به مسائل و مشکلات روز، دِین خود را نسبت به وطن و جنبش مشروطه و آزادی و قانون، ادا کند و الگویی درست از احکام سیاسیاجتماعی اسلام به دست دهد. از سوی دیگر، یکی از دغدغههای فکری و فرهنگی ملاعبدالرسول، گردآوری و تدوین مجموعهای از مواعظ و حِکَم و اندرزهای بزرگان و خردمندان ایران پیش و پس از اسلام بوده که با تدوین کتاب مجمع النصایح، این آرزوی خود را تحقق بخشیده و خدمتی سترگ به فرهنگ و ادب ایران کرده است. مؤلف در این اندرزنامه، به مجموعهای از حکمتها و مواعظ و سخنان انبیا و اولیا و بزرگان و علما و حکیمان و فیلسوفان و پادشاهان و شخصیتهای تاریخی- اساطیری ایران باستان و یونان اشاره کرده و با طرح بنمایههای اخلاقی و اجتماعی و آموزههایی همچون حکمت و خردمندی، نیکاندیشی و نیکپنداری، قناعت و خرسندی، عزت نفس و مناعت طبع، دادگری و احسان، آداب سخن گفتن، تهذیب اخلاق، پرهیز از جاهطلبی و حرص و طمع و دروغ و تزویر و خودبینی، مجموعۀ مغتنم و ارزشمندی در «اندرزنامهنویسی» به یادگار گذاشته است. در این مقاله، ضمن اشارهای کوتاه به زندگی و ویژگیهای فکری و شخصیتی ملاعبدالرسول، به بررسی و معرفی عمدهترین مضامین و بنمایههای مجمع النصایح پرداختهایم. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ملاعبدالرسول؛ مجمع النصایح؛ اندرزنامهها؛ مکارم اخلاق | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 590 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 440 |
||