شناسایی و تحلیل آثار رقمدار محمدباقر جهانمیری (نقاش و کاشینگار شیراز در عصر پهلوی) | ||
| هنرهای صناعی ایران | ||
| مقاله 8، دوره 6، شماره 1 - شماره پیاپی 10، شهریور 1402، صفحه 157-178 اصل مقاله (1.48 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22052/hsi.2023.252779.1114 | ||
| نویسنده | ||
| علی اسدپور* | ||
| دانشیار گروه معماری داخلی، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر شیراز، شیراز، ایران | ||
| چکیده | ||
| کاشینگاران شیراز در عصر پهلوی، نقش مهمی در حفظ سنتهای قاجاری و مرمت بناهای تاریخی در آن دوره داشتند. از آن میان محمدباقر جهانمیری (1262-1338ه.ش) معروف به «حاجی محمدباقر نقاش» یا «حاج باقر»، کاشینگار، شیشهنگار، گچنگار و مرمتگر نقاشیهای دیواری عصر پهلوی است که میراث نقاشی روی کاشی را زنده نگهداشت و تا آخرین لحظۀ زندگی همچنان در پی حفظ این میراث بود. آثار وی به سبب چیرهدستی در نقاشی و همزمان آشنایی کامل با فنون کاشیسازی در روزگار خود ممتاز بود، با این حال این آثار کمتر مورد مطالعه و دستهبندی قرار گرفتهاند. هدف پژوهش کنونی شناسایی آثار و تحلیل کاشیهای رقمدار او و ارائۀ دستهبندی اولیهای از آثار وی جهت مطالعات تطبیقی با دیگر هنرمندان است. این پژوهش میکوشد به این پرسشها پاسخ دهد: حیات هنری محمدباقر جهانمیری به چند دوره قابل تقسیم است؟ حامیان، همکاران و شاگردان وی چه کسانی بودهاند؟ و دستهبندی آثار و انگارههای حاکم بر آنها کدامند؟ روش پژوهش، تفسیری-تاریخی، مبتنی بر توصیف و تحلیل دادههاست. دادهها از منابع کتابخانهای گرد آمدهاند و بخش مهمی از مستندات، حاصل کار میدانی و عکاسی است. نتایج نشان میدهد که کاشینگارههای محمدباقر جهانمیری را میتوان در شش گروه شامل «گلومرغسازی»، «باستانگرایی»، «شمایلنگاری و چهرهپردازی»، «فرنگیسازی»، «خیالینگاری» و «کتیبهنگاری» جای داد که در کل چهار انگاره را بهعنوان انگارههای حاکم بر آثار مطرح میسازند: «انگارههای فرنگی» (در طراحی عمارتها، چشماندازها و منظرههای فرنگی)، «انگارههای مذهبی» (در شمایلنگاری روایتها و شخصیتهای مذهبی شیعی)، «انگارههای ایران باستان» (در طراحی صحنهها و فیگورهایی از دوران هخامنشی و ساسانی) و «انگارههای برگرفته از نقاشی ایرانی» (در طراحی گلومرغ و نقوش گیاهی). | ||
| کلیدواژهها | ||
| کاشینگاران؛ کاشی هفترنگ؛ محمدباقر جهانمیری؛ پهلوی اول؛ شیراز | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,616 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 912 |
||